Blogs

Het Alzheimer Centrum Limburg bestaat 25 jaar! Dat vieren we de komende maanden met allerlei evenementen, lezingen en fondsenwervingsacties. Als onderzoeker binnen het Alzheimer Centrum én als groepslesinstructeur kon ik daar natuurlijk niet bij achterblijven.

Ik wilde graag een fondsenwervende activiteit organiseren waarbij mijn passie voor sport goed van pas zou komen. Daarom wilde ik graag een aantal groepslessen organiseren voor het goede doel: onderzoek naar dementie. Ik ging in gesprek met de manager van Snap Fitness Landgraaf om te kijken wat er mogelijk was. Natuurlijk had ik van tevoren al even bij mijn trouwe kantoorgenootjes gepeild of zij ook zin zouden hebben om hieraan mee te doen. De animo bleek groot, dus ik ging het gesprek in met het idee om niet één, maar meteen twee datums te prikken.

Toen die data eenmaal vaststonden, begon de volgende stap: zorgen dat mensen zich gingen aanmelden. Omdat ik met dit event geld wilde ophalen voor onderzoek naar dementie én aandacht wilde vragen voor het 25-jarig jubileum van het Alzheimer Centrum, besloot ik eerst mijn collega’s de kans te geven om zich in te schrijven. Na een aantal mails, reminders, korte overtuigende pitches voor collega’s die ik toevallig tegen het lijf liep, en een mededeling tijdens sommige overleggen, kwam er een mooi aantal aanmeldingen binnen. Superleuk om te zien dat zoveel collega’s enthousiast waren! 

Bodypump geef ik twee keer per week en Sprint één keer, dus de choreografie zat al goed in mijn hoofd. Toch wilde ik dat alle deelnemers de állerbeste groepsles ervaring ooit zouden hebben. En zo besteedde ik de dag voor het event nog wat extra tijd aan het samenstellen van de perfecte mix voor beide lessen.

Zaterdag 18 oktober was het zover! Isabeau en Anton waren ruim op tijd aanwezig en konden mij verwelkomen (in plaats van andersom, haha). Daarna druppelde langzaam ook de rest binnen. De bodypump zat helemaal vol en was, als je het mij vraagt, een groot succes. 

Het was flink zweten, maar ik zag gelukkig ook regelmatig lachende gezichten. Na een korte pauze volgde de Sprint-les, waarna we samen een groepsfoto maakten (al koos niet iedereen ervoor om na 1,5 uur sporten nog op de foto te gaan, volkomen begrijpelijk uiteraard). 
 

Na afloop ging iedereen hopelijk met een voldaan gevoel naar huis. Toen ik maandag op kantoor kwam zag ik pas écht hoe hard iedereen tijdens de lessen zijn best had gedaan, want spierpijn was bij iedereen volop aanwezig en de lessen leken het gesprek van de dag. 

Tot nu toe hebben alle deelnemers en vrijwillige sponsoren samen al €475 opgehaald voor onderzoek naar dementie. Een prachtig bedrag! Wil je ook bijdragen? Dat kan via deze link: https://alzheimercentrumlimburg.actiealzheimeronderzoekfonds.nl/fundraisers/maud-ritzen

Oh, en er zijn nog wat plekken vrij voor de Sprint-les (30 minuten High Intensity Training op de fiets) op 22 november om 13.00 uur. Wil je meer informatie? Ik kan er een erg overtuigende pitch over geven. Zin om mee te doen? Stuur me gerust een berichtje! 

Deze blog is geschreven door Maud Ritzen, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

Begin oktober was ik in Bologna voor het jaarlijkse Alzheimer Europe congres. Het waren een paar volle, drukke, maar leuke dagen in een mooie stad.

We waren met een grote groep vanuit het Alzheimer Centrum Limburg aanwezig. Het programma zat goed vol, met veel sessies over uiteenlopende onderwerpen. De presentaties van de leden van de European Working Group of People with Dementia en de European Dementia Carers Working Group maakten daarbij veel indruk.

Verder was het leuk om rond te lopen bij alle posterpresentaties en de posters van collega’s te bekijken, Marjolein en Frans te zien presenteren over het 25-jarig jubileum van INTERDEM, en bij te houden in de congresplanning wie wanneer een presentatie had, zodat we bij zoveel mogelijk collega’s in de zaal konden luisteren. Het leuke aan zo’n congres is dat je een duidelijker beeld krijgt van waar je collega’s zich met hun onderzoek precies op focussen en hoe ver ze hier inmiddels al mee zijn.

Ik mocht zelf ook op de tweede dag van het congres een presentatie geven, in de sessie van YOD-INCLUDED, het onderzoeksconsortium waar mijn PhD-project onderdeel van is. In deze sessie presenteerden verschillende collega’s onderzoek naar verschillende fases van dementie op jonge leeftijd, van de eerste symptomen tot de zorg na diagnose.

Het was de eerste keer dat ik mijn (voorlopige) onderzoeksresultaten voor een groter publiek mocht presenteren, dus dat was best spannend! Gelukkig ging de voorbereiding goed. Tijdens een van onze meetings voorafgaand aan het congres hadden we allemaal de kans om onze presentaties alvast te oefenen. Dat was een fijne geruststelling, waardoor ik me tijdens het congres iets zekerder voelde toen ik voor de grotere groep stond.

Mijn eigen presentatie ging over de eerste resultaten van ons onderzoek naar gen-omgevingsinteracties bij risicofactoren voor dementie op jonge leeftijd. Oftewel: hoe genetische aanleg en leefstijl samen een rol kunnen spelen in het risico om op jongere leeftijd dementie te ontwikkelen. Het was leuk om dit voor het eerst aan een breder publiek te laten zien en vragen en input vanuit de zaal te krijgen. Gelukkig vielen de zenuwen toen ik eenmaal bezig was ook redelijk mee!

 

Op de dinsdag was het tijd voor het diner met alle collega's van het Alzheimer Centrum Limburg. Gezellig met z'n allen eten bij een Italiaans restaurant. We hebben die week in ieder geval ook goed genoten van de heerlijke Italiaanse keuken, een extra voordeel aan een congres in Bologna als je het mij vraagt.

Naast het congres was er ook gelukkig wat tijd om wat van Bologna te zien. Op maandagochtend zijn we zelfs met een groepje collega’s een rondje gaan hardlopen voordat het congres begon. Hadden we dit vorig jaar verteld, dan hadden we het zelf waarschijnlijk niet geloofd! In de avonden liepen we vanaf onze AirBnB met een groep de stad in om gezellig ergens wat te gaan eten en wat rond te wandelen in het centrum van Bologna, een leuke stad, en gelukkig lekker weer!

Al met al was het een interessante en gezellige week met nieuwe inzichten, goede gesprekken en hernieuwde motivatie om verder te werken aan ons onderzoek naar dementie op jonge leeftijd. Volgend jaar zal Alzheimer Europe plaatsvinden in Dublin, benieuwd naar wat die editie zal brengen!

Deze blog is geschreven door Caitlin Hibbs, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg✏️

Braverun 2025 – Climbing Obstacles for Dementia
28 september 2025 – Helmond

Zondag 28 september vond de Braverun Obstacle Run plaats! Het was een zonnige dag vol met avontuur, teamwork en een mooie oprengst voor het Alzheimer Centrum Limburg (ACL).

 

 

 

 

 

Voorbereiding
In plaats van een traditioneel PhD-afstudeerfeest kwamen Lion en Colin, inmiddels postdocs bij het ACL, met een gezonder en sportiever alternatief: samen een obstacle run doen met collega's. Gecombineerd met het 25-jarig jubileum van het ACL werd dit het fondsenwervingsevenement “Climbing Obstacles for Dementia”. Doel? Teamspirit vergroten, aandacht vragen voor dementie en geld inzamelen voor wetenschappelijk onderzoek, zorg, en maatschappelijke projecten van het ACL. We betaalden zelf de tickets, collega's moesten zich slechts inschrijven en het evenement promoten, met resultaat! 

11:15 – In de startblokken
Bij het startpunt was er tijd om om te kleden, wat te eten en groepsfoto’s te maken. Om 11:25 begon de warming-up met veel squats, klappen en “baila baila baila”.

Lion, Jolien, Nahal en Zoë klaar voor de start

 

11:40 – Een vlotte start
Het eerste obstakel volgde na ongeveer 100m, een reeks eenvoudige hordes. Echter, twee obstakels verder hadden deze zich al omgevormd naar een muur van maar liefst 2.4 meter. Het beloofde dan ook avontuurlijker te worden dan aanvankelijk gedacht. Toen we bij verschillende klimnetten aankwamen, ontstond er een licht file. We hadden dus genoeg tijd om uit te rusten voor de daaropvolgende hindernissen. 

 

 

Colin, Veerle, en Jolien in actie

 

12:20 – Kletsnat
Na ongeveer 8 van de 40 obstakels volgde de grootste verrassing: een waterkooi. Relatief kort, maar lang genoeg om er kletsnat uit te komen. Doorweekt moesten we verder met verschillende klim-, balans- en tiloefeningen. 

Jolien, Colin, Lion, Nahal, Zoe, en Charles in het water

 

12:50 – De grote route
Na een pauze met water en wat snoepjes, splitste de route zich. Wij kozen de lange versie door het bos, waar de obstakels verder van elkaar verspreid stonden. Hier kwamen zwaardere obstakels voorbij, waaronder een 3 meter hoge muur. Niemand haalde die alleen, maar met een voetje hier en een schouder daar kwamen we er samen wel overheen. 

Obstacle run route

13:30 – “Één snoepje per persoon!” 

Terug bij de samenkomst met de korte route stond het hoogste obstakel te wachten: een A-frame van ongeveer 3.5 meter. Eenmaal eroverheen konden we opnieuw drinken en wat snoepjes eten. “Slechts één snoepje per persoon!”, hoorden we op de achtergrond; het kwaad was toen natuurlijk al geschied.

Hele team samen in actie op het hoogste obstakel onder toezicht van Kay

13:50 – Spitsuur bij de apenhang
Een van de laatste en meest spectaculaire obstakels was de apenhang over een vijver. Door de populariteit en beperkte capaciteit van slecht 3 touwen ontstond hier een flinke wachtrij van een half uurtje. Alleen Jolien en Ron wisten dit obstakel van begin tot eind hangend te voltooien.

15:00 – Finish!
Na 7 kilometer en 40 obstakels bereikten we samen de finish. Iedereen heeft het fantastisch gedaan, maar de titel “beste obstacle runner” ging zonder twijfel naar Ron, nota bene de oudste deelnemer van het team!

Het hele team over bij de finish | Obstacle run kampioen Ron in actie

Opbrengst
Een dikke proficiat aan alle deelnemers: Kay, Jolien, Zoë, Nahal, Charles, Ron, Colin, Lion en Veerle. We hebben samen niet alleen plezier gehad, maar ook al meer dan €1.700 ingezameld voor het ACL. De fundraiser loopt nog steeds: help ons het streefbedrag van €2.500 te halen!

👉 Doneren kan hier!
🏋️‍♀️ Het volgende sportieve evenement, Les Mills BodyPump en Sprint, staat ook al gepland. Meer info hier!

Deze blog is geschreven door Colin Rosenau, postdoc bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Eerdere blogs

AAIC25 – Een week vol inspiratie in Toronto
Afgelopen 27 t/m 31 juli vond het grootste congres over de ziekte van Alzheimer plaats in Toronto, Canada: AAIC25. In deze blog vertel ik wat meer over hoe ik dit indrukwekkende congres heb beleefd.

Zondag: Een vliegende start
De spanning en het enthousiasme waren duidelijk voelbaar toen AAIC25 van start ging in het bruisende Toronto. De dag begon met enkele interessante sessies, waarna de officiële openingssessie volgde. Dr. Joan Pike (president en CEO van de Alzheimer's Association) en dr. Maria Carillo (Chief Science Officer en Medical Affairs Lead van de Alzheimer's Association) gaven inspirerende speeches over de voortgang en stand van zaken van het wereldwijde onderzoek naar dementie.

Daarna was het de beurt aan dr. Sylvia Villeneuve, die ons meenam in de wereld van biomarkers and clinical trajectories of preclinical Alzheimer’s disease. De rest van de dag bezochten wij als onderzoekers van het Alzheimer Centrum Limburg nog diverse sessies met presentaties. Dr. Sara Bartels verzorgde vandaag een sessie over netwerken en peer support voor early- en mid-career onderzoekers.

Voor mij persoonlijk was deze dag extra bijzonder: ik presenteerde mijn eigen poster, gezellig naast collega Jolien van der Velden. Het onderzoek dat ik presenteerde richt zich op de vraag of aandoeningen als diabetes, hoge bloeddruk en cholesterol van invloed zijn op eiwitten die kenmerkend zijn voor de ziekte van Alzheimer. De dag werd feestelijk afgesloten met een welkomstreceptie, hét moment om oude bekenden te spreken en nieuwe contacten op te doen.

Samen met collega Jolien bij onze posters, zelfs tijdens de lunch werd er gepresenteerd!

Maandag: Leefstijl in de schijnwerpers
Maandag stond opnieuw in het teken van kennisuitwisseling. In een plenaire sessie door dr. Katerina Akassoglou leerden we meer over de interactie tussen vasculaire breinschade en de ziekte van Alzheimer. Een groot deel van het congres werd gewijd aan samen voorkomen van verschillende oorzaken van dementie. In Nederland is er ook een groeiende aandacht voor dit onderwerp.

Een hoogtepunt was de presentatie over de veelbelovende resultaten van de US POINTER-studie. Deze grote trial over leefstijl interventie onderzoekt of het gelijktijdig aanpakken van meerdere risicofactoren het cognitief functioneren kan beschermen bij ouderen met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang. Een belangrijk en hoopgevend onderzoeksgebied, dat ook in Nederland veel aandacht krijgt en verdient.

Dinsdag: Bloedtesten voor de toekomst
Dinsdag bood opnieuw een rijk programma met presentaties, postersessies en netwerkmogelijkheden. Overal zag je kleine groepjes onderzoekers druk in gesprek over nieuwe bevindingen. Mijn persoonlijke favoriet van de dag was de sessie over de klinische implementatie van bloedbiomarkers. Het idee dat we in de toekomst met behulp van een bloed-test minder invasief en goedkoper kunnen vaststellen of iemand Alzheimer heeft, zou een enorme stap voorwaarts betekenen in de zorg.

De plenaire zaal van AAIC25 in Toronto

Woensdag: Maastricht in de spotlight
Woensdag bracht weer een volle dag aan presentaties en posters, waaronder een presentatie van onze eigen prof. dr. Sebastian Köhler. 
Deze dag was er in een sessie wederom aandacht voor het samen voorkomen van meerdere oorzaken van dementie. Dit keer waren er verschillende medisch specialisten aan het woord met voorbeelden uit hun eigen praktijk en aanbevelingen voor de toekomst.

De dag werd gezellig afgesloten met een gezamenlijk diner met alle ACL-collega’s uit Maastricht – een mooi moment om even stil te staan bij alles wat we de afgelopen dagen hebben gezien en geleerd.

Met alle ACL-collega’s (en ACL-friends) dineren na een inspirerende dag.

Donderdag: Afsluiten met ambitie
En dan ineens is het alweer de laatste dag. In de ochtend presenteerde dr. Veerle van Gils haar onderzoek naar de rol van diabetes bij de ziekte van Alzheimer. Daarna volgden nog een enkele sessies en de afsluitende plenaire, met onder andere prof. dr. Gill Livingston (University College London) over Prevention of Dementia: A Necessary Worldwide Agenda. Een krachtige oproep om preventie wereldwijd hoger op de agenda te zetten.

Een afsluitende foto met enkele collega’s bij het Toronto-sign!

Tot slot
AAIC25 was een week vol nieuwe inzichten, inspirerende ontmoetingen en frisse ideeën om het onderzoek naar dementie nog verder te brengen.
Samen blijven we bouwen aan een toekomst waarin dementie kan worden voorkomen, accuraat vastgesteld of zelfs genezen.

Groetjes uit Toronto! 🇨🇦

Deze blog is geschreven door Stephan Duijkers, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Samen leren over subsidieaanvragen voor dementie onderzoek
Een goed idee voor onderzoek is belangrijk, maar hoe zorg je ervoor dat dat idee ook werkelijkheid wordt? Een sterke subsidieaanvraag is daarbij onmisbaar. Tijdens een interactieve werkbezoek, georganiseerd door ZonMw, DEMPACT en SPREAD+, gingen onderzoekers en werk partners met elkaar in gesprek over wat er allemaal komt kijken bij het opstellen van een succesvolle aanvraag.

De ochtend begon met kennismaken: met elkaar, én met ZonMw. De organisatie lichtte toe hoe het subsidietraject werkt, welke financieringsmogelijkheden er zijn en hoe aanvragen worden beoordeeld. Daarbij kregen we inzicht in waar je als onderzoeker op moet letten bij het indienen van een voorstel. 

Zo speelt relevantie een grote rol bij subsidieaanvragen. Er wordt niet alleen gekeken of het past bij de subsidie mogelijkheid, maar vooral ook naar de maatschappelijke meerwaarde. Bij aanvragen rondom dementieonderzoek weegt zwaar mee in hoeverre het onderzoek aansluit bij de behoeften van mensen met dementie en hun naasten. Een voorstel dat zich richt op een actueel probleem, dat duidelijk voortkomt uit ervaringen uit de praktijk, heeft daardoor een grotere kans van slagen. Relevantie betekent in dit kader: maatschappelijke urgentie, directe toepasbaarheid én betrokkenheid van eindgebruikers.

In het tweede deel van de dag lag de focus op het schrijven van een subsidieaanvraag. Daarbij kwam vooral het betrekken van eindgebruikers uitgebreid aan bod. Hun perspectief is essentieel: het zorgt ervoor dat onderzoeksvoorstellen niet alleen theoretisch sterk zijn, maar ook aansluiten bij de praktijk en daadwerkelijk waarde toevoegen voor mensen met dementie en hun omgeving. Daarna gingen we zelf aan de slag. In groepen werkten we aan een korte pitch van een subsidie-idee. Mooi om te zien hoe deze pitches  steeds scherper, overtuigender en concreter werden.

 

We sloten de dag af met een informele borrel, waarin volop werd nagepraat, ideeën werden uitgewisseld en nieuwe connecties ontstonden. De open gesprekken, praktische tips en onderlinge samenwerking maakten dit werkbezoek nog leerzamer en interessanter!

SPREAD+ bedankt iedereen die heeft bijgedragen aan deze waardevolle dag. Samen werken we aan sterke subsidieaanvragen én aan dementie onderzoek met echte maatschappelijke impact.

Deze blog is geschreven door Glenn Proctor, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jaarlijkse AD-RIDDLE Meeting in Londen

Op 10 en 11 juni vond in Londen de allereerste jaarlijkse bijeenkomst van het AD-RIDDLE-consortium plaats. AD-RIDDLE is een consortium bestaande uit ziekenhuizen, bedrijven en universiteiten uit heel Europa. Samen ontwikkelen we een innovatief digitaal platform dat de vroege opsporing, diagnose en behandeling van de ziekte van Alzheimer (AD) aanzienlijk moet verbeteren.

Het digitale platform zal bestaan uit digitale testen, bloed biomarkeranalyses en een gebruiksvriendelijke digitale omgeving voor zowel artsen als patiënten, met informatie over preventie en het omgaan met Alzheimer.

Binnen het consortium ligt mijn focus op het ontwikkelen van voorspellende modellen — met name op basis van bloed biomarkers — die kunnen aangeven of iemand een verhoogd risico heeft op het ontwikkelen van AD. Daarnaast ben ik nauw betrokken bij de management en harmonisatie van datasets binnen het project. Dit doe ik onder begeleiding van dr. Willemijn Jansen en prof. Pieter Jelle Visser.

Mijn avontuur begon al vroeg op 9 juni, toen ik de trein naar Londen nam. Rond het middaguur arriveerde ik, wat me mooi de gelegenheid gaf om nog even de stad te verkennen. In het heerlijke zonnetje wandelde ik door de sfeervolle wijken Soho, Bloomsbury en Mayfair — een perfecte opwarmer voor de komende intensieve dagen.

De officiële bijeenkomst startte op 10 juni met een warm welkomstwoord, waarin het consortium werd omschreven als een familie: een groep mensen die elkaar steunt en samen naar één doel toewerkt. Vervolgens werd de dag gevuld met presentaties van wat de verschillende subgroepen binnen het project hebben gedaan het afgelopen jaar. Er werd gesproken over nieuwe onderzoeksprotocollen, de toepassing van digitale biomarkers in de kliniek en de ontwikkeling van voorspellende modellen voor AD. Een bijzonder moment was het persoonlijke verhaal van Trevor Salomon, wiens vrouw aan Alzheimer lijdt. Zijn aangrijpend verhaal benadrukte nog eens waarom dit project zo belangrijk is: om het leven van mensen met Alzheimer en hun naasten te verbeteren.

De tweede dag stond in het teken van de meer praktische en organisatorische kant: datamanagement, projectcoördinatie en communicatie — zowel intern binnen het consortium als naar het brede publiek. Ook deze sessies waren bijzonder waardevol en boden veel nuttige inzichten voor mijn eigen werk.

Al met al was het een inspirerende en leerzame bijeenkomst, die opnieuw bevestigde hoe krachtig samenwerking kan zijn in de strijd tegen Alzheimer.

Deze blog is geschreven door Zoë Tuinman, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Research visit to Bangor, Wales
I’ve just returned from an eight-week research visit to Bangor, Wales, where I conducted interviews with couples affected by dementia. To balance the well-documented perspective of carers, I also included separate conversations with people living with dementia. This decision was made based on the insights from my literature review on relational needs in dementia-affected couples. Together, the review and interviews will inform a therapist-led intervention based on Acceptance and Commitment Therapy, designed to support couples navigating the challenges of dementia. 

The internship began with outreach to local dementia service organizations and coordinators, which opened the door to public involvement events and support groups. These spaces allowed me to introduce my study, build rapport, and create an open, supportive environment for those considering participation—essential when working with such a sensitive topic. During the interviews, I used visual and text-based prompts to support the interviews flow — an approach that has shown to be both engaging and effective. Importantly, I have also learnt about the limitations of the approach that I will be able to share with the research community once this work is published. 

Beyond data collection, the visit offered valuable teaching experiences. I delivered a lecture on dementia from a global health perspective to Master’s students in Public Health, and introduced the photovoice methodology in their Research Methods module. I was also honored to speak at a seminar titled “The importance of unpaid carers to health and social care delivery,” where I discussed current gaps in the field and how my PhD work seeks to address them. 

This internship has been an incredibly enriching experience for me as an early career researcher. I’m deeply grateful to Dr. Patricia Masterson Algar and the wonderful team at the Dementia Services Development Centre at Bangor University led by Prof. Gill Windle, for their warm welcome and support. 

This opportunity abroad wouldn’t have been possible without the support of @InterdemAcademy and @AlzheimerNL — thank you! 
And last but by no means least, a heartfelt thank you to my supervision team — Dr. Sara Bartels, Prof. Marjolein de Vugt, Prof. Niels Hendriks, and Adam James Cavallari — for your guidance and encouragement throughout this journey 💜

Deze blog is geschreven door Marine Markaryan, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MHeNs Annual Research Day 2025
AI-powered breakthroughs: Transforming the future of research

Op 19 mei 2025 was de jaarlijke onderzoeksdag vanuit MheNs, waarbij het thema dit jaar rond (het gebruik van) AI (Artificial Intelligence) lag. Om in dat kader te blijven, heb ik ChatGPT de volgende opdracht gegeven: Geef mij een positieve blogpost over het bijwonen van een onderzoeksdag vanuit de afdeling, waarbij er pitches en posters gegeven werden.

 ChatGPT was zo vriendelijk om mij hierbij het volgende aan te bieden: “Afgelopen week woonde ik de onderzoeksdag van onze afdeling bij, en wat een inspirerende ervaring was dat! De dag stond vol boeiende pitches en interessante posterpresentaties van collega’s, wat een mooie kans bood om inzicht te krijgen in lopend onderzoek. Elke pitch bracht verrassende perspectieven en innovatieve ideeën, terwijl de posterpresentaties ruimte gaven voor diepgaandere gesprekken en waardevolle feedback. Het was geweldig om te zien hoe gedreven en betrokken iedereen was. Daarnaast waren de pauzes perfect om te netwerken en ideeën uit te wisselen met collega’s uit verschillende disciplines. De energie en samenwerking binnen de afdeling waren duidelijk voelbaar. Kortom, het was een inspirerende dag vol kennisdeling en nieuwe connecties. Ik kijk nu al uit naar de volgende editie!”

Hoewel dit antwoord niet alles omvat over de onderzoeksdag, dekt het wel de lading van hoe ik, als inmiddels derdejaars PhD studente, de onderzoeksdag dit jaar ervaren heb. De dag begon met presentaties over het gebruik van AI, zowel vanuit een meer toegepaste insteek als vanuit de meer ethische kant. Ik blijf dit altijd interessant vinden; AI wordt inmiddels op zoveel manieren toegepast en gebruikt, en het kan enorm veel toevoegen.

Een groot deel van de dag bestond uit parallele sessies, waarbij er enerzijds pitches gegeven werden en anderzijds posterpresentaties waren. De opzet van dit jaar was zeer fijn en bood de mogelijkheid om interactiever met de pitches en posterpresentaties om te gaan, door vragen te stellen, door antwoorden te geven, etc. Daarnaast was er ook nog aandacht voor een ander interessant onderwerp, namelijk geslacht en gender in onderzoek en waarom dit zo belangrijk is. 

Emma de Brabander tijdens haar keynote lecture over inclusief onderzoek doen in het kader van geslacht en gender

Zelf had ik kans om in een korte pitch mijn lopende onderzoek te presenteren, waarbij het voor mij goed naar voren kwam hoe belangrijk het is om verschillende onderzoekslijnen en divisies op dagen als dit te combineren. Vragen vanuit hele andere onderzoekslijnen kunnen namelijk nieuwe inzichten en ideëen brengen. 

Al met al ben ik het dus eigenlijk wel eens met de blogpost die ChatGPT aan mij voorstelde: het was een interessante en inspirerende dag, met dieper inzicht in alle onderzoeken die gaande zijn, met goede discussies en vragen, gezellige pauzes, en goede samenwerkingen!

Deze blog is geschreven door Jolien van der Velden, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Muziek en solidariteit voor dementie: Een muzikale en bijzondere avond

Vrijdag 21 maart, was ik aanwezig bij een geweldig concert van de Koninklijke Harmonie Sint Martinus uit Riemst, België. Het doel van het concert was om geld in te zamelen voor drie stichtingen die zich inzetten voor dementie: Alzheimer Liga Vlaanderen, Alzheimer Onderzoeksfonds Limburg en de Stichting Sjariteit Dementie & Muziek.

De harmonie bracht een prachtig optreden ten gehore samen met Limburgse zangeres en ambassadrice Beppie Kraft. Wat het nog specialer maakte, was het gesprek tussen Marjolein de Vugt, onze directrice, en Beppie tijdens het concert. Ze spraken over de kracht van muziek in de zorg voor mensen met dementie en hoe het kan bijdragen aan hun welzijn, emoties en herinneringen.

Aan het einde van de avond werden cheques uitgereikt aan de drie stichtingen. Het was geweldig om te zien hoe muziek niet alleen een emotionele impact had, maar ook bij kan dragen aan de strijd tegen dementie.

Zo'n mooi concert kan natuurlijk alleen worden afgesloten met een encore (of drie) van Beppie Kraft – zoals Beppie zelf zei: 'Nog eine daan!'.

 Marjolein en Beppie in gesprek over de rol van muziek bij dementie.

Een afsluitende foto met Beppie en haar grootste fans (Marjolein en Stephan 😊).

Deze blog is geschreven door Stephan Duijkers, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Week van de hersenen: We zijn zelf het medicijn!

In de week van 10 maart stond de Week van de Hersenen in het teken van bewustwording over hersengezondheid. De gehele week werden er een aantal activiteiten georganiseerd, van inspirerende presentaties tot de vertoning van de documentaire Kopzorg, waarin het belang van het voorkomen van hersenletsel centraal stond.

Ook in het Maastricht UMC+ was er volop aandacht voor hersengezondheid. De hele week lang trok een indrukwekkend opblaasbaar megabrein de aandacht van bezoekers. Dit brein stond symbool voor de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’, een initiatief van het Alzheimer Centrum Limburg. De campagne benadrukt dat we zelf veel kunnen doen om onze hersenen gezond te houden.

Aan het einde van de week waren Caitlin Hibbs en Maud Ritzen aanwezig bij het megabrein om met voorbijgangers in gesprek te gaan over de campagne. Op het tafeltje voor ze lagen folders en visitekaartjes, waarop vier kernboodschappen te lezen waren:

Tijdens de gesprekken met voorbijgangers reflecteerden Caitlin en Maud ook op hun eigen leefstijl. Maud vertelde enthousiast dat zij zich helemaal herkent in de boodschap ‘beweeg regelmatig’. Ze is dol op sporten en motiveert haar vriendinnen vaak om mee te gaan. Caitlin complimenteerde haar hiermee, maar vroeg zich af of er ook een boodschap was waar Maud zelf nog iets mee kon. Na even nadenken gaf Maud lachend toe dat gezond eten soms een uitdaging is – een punt van aandacht waar ze zich steeds bewuster van wordt. ‘Maar soms is het zo makkelijk om een pizza te bestellen op een luie zaterdagavond!’ 

Caitlin knikte, "Ik snap dat wel, gezond eten blijft soms lastig. Maar voor mij is juist meer bewegen iets waar ik nog wat meer op wil blijven letten.". Een boodschap waarin Caitlin zich helemaal herkende is ‘blijf nieuwsgierig’, “Ik hou van puzzels en quizzen, en ik merk dat ik daarmee steeds weer iets nieuws leer en mezelf uitdaag."

De campagne We zijn zelf het medicijn laat zien dat kleine aanpassingen in je dagelijkse routine een groot verschil kunnen maken voor je hersengezondheid. Door regelmatig te bewegen, gezond te eten, nieuwsgierig te blijven en goed voor je hart te zorgen, kunnen we samen bijdragen aan een toekomst met minder dementie. Want zoals de campagne stelt: We zijn zelf het medicijn! 

Wil je meer weten over de campagne en hoe jij je hersenen gezond kunt houden? Bezoek dan https://wezijnzelfhetmedicijn.nl!

Deze blog is geschreven door Maud Ritzen en Caitlin Hibbs, promovendi bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Geriatriedagen 2025: Samen werken aan een gezonde toekomst 

Op donderdag 6 februari organiseerde het risico- en preventieteam van het ACL een inspirerend symposium voor zorgprofessionals. Het thema? Risicoreductie van dementie: van bewustwording in de algemene populatie naar individuele ondersteuning in de zorg. 

Tijdens dit symposium gaf Prof. dr. Sebastian Köhler een boeiende presentatie over het dementie onderzoeksveld en de vernieuwde campagne ‘We zijn zelf het medicijn’. 

Daarna vertelde Lotte Truin meer over de ontwikkeling van BreinZorg. Dit is een online hulpmiddel speciaal voor mensen met geheugenklachten en hun zorgverleners. Vanuit de gesprekken op de poli kwam namelijk de behoefte vraag naar voren: ‘Wat kan ik zelf doen om mijn hersenen gezond te houden’? BreinZorg hept hen hierbij. 

Ook presenteerde dr. Niels Janssen en ikzelf het LIGHT onderzoek. LIGHT staat voor LeefstijIinterventie op de GeHeugenpoli Trial en richt zich op leefstijl en geheugen. We deelden de laatste ontwikkelingen en inzichten over deze studie. Het uiteindelijke doel? Leefstijl een vast onderdeel van de zorg maken. 

Dagen zoals deze zijn ontzettend waardevol. Als onderzoekers blijven we zo in contact met de praktijk en kunnen we samen werken aan betere zorg voor de toekomst! 

Deze blog is geschreven door Sophie Wimmers, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Terugblik op de jaarlijkse TAP-bijeenkomst: inspiratie, onderzoek en een duik in de geschiedenis

De tijd vliegt! Het is bijna niet te geloven dat we alweer twee jaar onderweg zijn met het TAP-consortium. Het voelt als gisteren dat ik—op mijn tweede werkdag—voor het eerst aansloot bij de kick-off meeting in Amsterdam. Dit jaar was Utrecht aan de beurt om ons te verwelkomen, en wat een inspirerende dag was het!

We trapten af met een overzicht van onze voortgang als promovendi. De afgelopen twee jaar hebben we veel bereikt: van het ontwikkelen van nieuwe vragenlijsten en het identificeren van alzheimersubtypes tot het bouwen van AI-modellen voor de kliniek. Het is geweldig om te zien hoe iedereen bijdraagt aan betere diagnostiek voor alzheimer en andere vormen van dementie.

Een hoogtepunt van de dag was de inspirerende keynote over Lewy body dementie, gegeven door John O’Brien. Daarnaast kregen we een update over de verschillende deelprojecten binnen TAP—en het was duidelijk dat er flinke vooruitgang wordt geboekt!

Een van de hoogtepunten van de dag was de rondleiding onder de Dom! We doken letterlijk de geschiedenis in en ontdekten niet alleen het verhaal achter de Domtoren, maar ook de archeologische vondsten onder het plein. Wist je bijvoorbeeld dat het Domplein vier meter hoger ligt dan de rest van Utrecht?

Het was een inspirerende dag vol wetenschap, ontmoeting en een vleugje historie. Op naar het volgende jaar!

Deze blog is geschreven door Marit Stolte, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Mijn eerste maand als PhD

Het is alweer bijna een maand sinds ik ben begonnen met mijn PhD bij het Alzheimer Centrum Limburg. De tijd vliegt! In deze afgelopen maand heb ik zó veel dingen meegemaakt en geleerd. Dit alles heeft mij enthousiast gemaakt voor het betrokken zijn bij belangrijk onderzoek met dit leuke team. Aankomende vier jaar zal ik bijdragen aan onderzoek naar bloed biomarkers in de ziekte van Alzheimer en hoe we deze kunnen gebruiken om mensen te identificeren in de vroege stadia van de ziekte. Dit zorgt dat deze mensen vroegtijdige interventie kunnen krijgen. Specifiek zal ik veel met data werken om nieuwe inzichten te krijgen in dit interessante onderwerp.

Aangezien ik veel met data en cijfertjes ga werken, heb ik mijn eerste maand als een PhD uitgedrukt in cijfers:

Deze blog is geschreven door Zoë Tuinman, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Teeke Zinge: Zing en lach nog ’ns mit mich.

Het Teeke Zinge 2024 was weer een enorm succes! Op deze avond mogen bezoekers samen met Beppie Kraft en Angelina Meijer, liedjes van vroeger en nu uit volle borst meezingen. Daarnaast vertelde Jan Janssen een verhaal op een manier waarop alleen hij dat kan.

Teeke Zinge wordt door het Alzheimer Onderzoekfonds Limburg georganiseerd en dit jaar werden we hartelijk ontvangen in het theater aan het Vrijthof. Het was weer een avond vol gezang, gelach, hier en daar een traan en zelfs een (geslaagd) huwelijksaanzoek. Logisch toch dat mensen zelfs van Utrecht en Leeuwarden helemaal hiervoor naar Maastricht komen?

 

Ieder jaar komen we samen op deze bijzondere avond om te genieten van muziek, herinneringen en verbondenheid. Maar "Teeke Zinge" is meer dan een alleen een gezellige avond; het draagt bij aan een ander doel. De opbrengst van de tickets gaat namelijk direct naar het wetenschappelijk onderzoek van het Alzheimer Centrum Limburg. Dit helpt ons stappen te zetten in de strijd tegen dementie. Wil je er volgende keer ook bij zijn? Houd onze updates in de gaten en wees er snel bij, want de tickets voor "Teeke Zinge" zijn ieder jaar snel uitverkocht! Zorg dat je deze avond vol muziek, warmte en betekenis niet mist.

Deze avond kon alleen maar zo een succes worden dankzij de artiesten, organisatie, en natuurlijk de bezoekers! Bedankt aan iedereen die mee hielp, mee zong en mee genoot!

"Same zörge veer veur de herinneringe van gister, vandaog én mörrege."

Deze blog is geschreven door Glenn Proctor, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Het Adoptieproject:
In 20 jaar van een kunstproject tot een knuffelproject! 

Voel je het al stromen? Dat warme, gelukzalige gevoel dat oxytocine heet? Na een knuffel van twintig seconden maakt ons lichaam dit ‘knuffelhormoon’ aan. Het geeft ons rust, verbondenheid en een vleugje geluk. Niet alleen voor onszelf belangrijk, maar ook voor mensen met dementie is die warmte en verbondenheid cruciaal. Dit vormt de kern van ons Adoptieproject, een project dat al twintig jaar kinderen en mensen met dementie samenbrengt. Met trots noemen wij het: ons knuffelproject!

Het verhaal begon in 2004, toen een student aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht een project bedacht rond Alzheimer. Samen met Geert Leenders en Marjolein de Vugt, toen een jonge wetenschapper en nu directeur van het Alzheimer Centrum Limburg (ACL), werd de cd-rom 'Als ik in de war ben, dan ben ik er eventjes niet' ontwikkeld. De cd-rom legde op speelse en interactieve wijze aan kinderen uit wat Alzheimer is door hen mee te nemen in bv. het volgende verhaal: 

‘Anna maakt een reis in een luchtballon. Ze wordt achtervolgd door Alzie, de gemene Alzheimervogel, en doordat hij steeds met zijn scherpe snavel in de ballon prikt, floept er telkens een wolkje uit. Anna belandt in een doolhof en uiteindelijk zijn er zoveel wolkjes uit haar ballon ontsnapt dat ze niet meer kan vliegen. Haar levensreis is voorbij.’

Dit project plantte een zaadje dat zou uitgroeien tot het Adoptieproject dat we vandaag kennen, een intergenerationeel project met het doel om jonge mensen en ouderen met dementie bij elkaar te brengen.

Uit de oude doos:

 

 

 

 

Geert Leenders                                      

 

 

 

 

Marjolein de Vugt

In 2011 nog genoemd in het programmaboekje van de Landelijke Werkconferentie Kunst & Dementie 

 

 

 

Groei en uitbreiding: Samen knuffelen door heel Nederland
Door de jaren heen is het project gegroeid. In 2018 werden de handen ineengeslagen met Alzheimer Nederland en kreeg het Adoptieproject een landelijke basis. Inmiddels is het zelfs bekend op internationale congressen en is er interesse vanuit Europa en zelfs vanuit Australië! Steeds meer instellingen omarmen het project en sommige willen het uitrollen over al hun locaties. De belangrijkste les? Het draait om samenzijn. Echte, oprechte verbinding tussen jong en oud, zonder technologie of complexe hulpmiddelen. Dit samenzijn biedt begrip en warmte, een bijzondere vorm van leren die zich uitstrekt tot ver buiten de muren van onze ontmoetingen. 
 

 

 

 

 

Ikzelf stapte in 2021 als onderzoekmedewerker in het project en nam in 2023 het stokje van projectcoördinator over van Fania Dassen. Sindsdien voelt het project een beetje als mijn kindje, iets dat met zoveel liefde en zorg is opgebouwd en dat ik nu met plezier en toewijding voortzet.

De kracht van verbinding: Corona en de waarde van echt contact
Corona leerde ons de ware kracht van ons project. Door de beperkingen werden fysieke bezoeken ingeruild voor contactmomenten op afstand, en juist toen ontdekten we dat niets opweegt tegen echte ontmoetingen. Fysiek samenzijn bleek de sleutel tot de sprankelende energie en de verbinding tussen jong en oud, de vonk die alleen in levenden lijve ontstaat. Dat is wanneer de oxytocine ervan afspat! We hoorden van leerkrachten hoe hun leerlingen niet alleen meer empathie ontwikkelden voor mensen met dementie, maar ook voor elkaar. En dat is ook waar we het voor doen! 

 

 

 

 

Eindejaarsproject JOY! in Elsloo

Na de coronaperiode hebben we het project opnieuw leven in geblazen. Met succes! We hebben inmiddels zowat alle koppelingen van voor corona weer opgestart en zijn zelfs verder uitgebreid. Naast onze vertrouwde activiteiten zijn er prachtige nieuwe initiatieven ontstaan, zoals ‘Dansen met Dementie’ (met dansjuf Judith Brosky en Schunck, Heerlen) en het ‘Adoptieproject Andersom,’ (met Tamara Vrancken van activiteitenbeleving Hei Neve, Maastricht) waarbij ouderen de kinderen op de basisschool bezoeken. De energie van de ontmoetingen is iets waar ik enorm van geniet.

Mooie mijlpalen en een prestigieuze award

Een van onze mooiste mijlpalen was het winnen van de Anti Stigma Award in 2022, tijdens de Alzheimer Europe Conference in Boekarest. Het was niet alleen een moment van trots, maar ook een bevestiging dat we écht verschil maken in het leven van mensen met dementie. Dit maakt me ongelooflijk blij en gemotiveerd om ons werk voort te zetten en de wereld van dementie steeds een stukje vriendelijker te maken.

 

 

 

Niels Janssen bij de uitreiking van de Anti Stigma Award. 

We hebben ook de laatste 2 jaren verschillende mooie publicaties gehad: 

• Magazine Denkbeeld: ‘Het succes van het Adoptieproject’
• Magazine Navenant: ‘Jong adopteert Oud; samen lachen en verhalen vertellen’
• Tijdschrift voor Orthopedagogiek: ‘Basisscholen leren over dementie’

En ook een persoonlijke wens kwam uit: na al die jaren (sinds 2007) mee te werken aan verschillende onderzoeken van Maastricht University, mocht ik in oktober 2023 voor het eerst ons project presenteren op een internationaal congres in Helsinki. Op de conferentie hing een grote poster met ons kernwoord: 

TOGETHERNESS!

Dit ene woord zegt alles. Samen kunnen we de wereld veranderen, samen kunnen we stigmavrijheid creëren en samen bouwen we aan een dementievriendelijke samenleving. De oxytocine gierde mij om de oren! Sinds toen is ons motto: Waarom moeilijk doen, als het SAMEN kan! 

 

 

 

De deur naar de bakermat van onze ideeën, ons kantoor

Een nieuwe weg, een groeiend team en een hoop plezier

Ons team blijft ook groeien. We hebben inmiddels een pool van enthousiaste vrijwilligers opgebouwd die gastlessen geven en/of koppelingen begeleiden. Pas nog vierden we met een deel van de pool een ‘Poolparty’ waarbij we ervaringen uitwisselden, behoeften in kaart brachten en geloof het of niet, we erachter kwamen dat het Adoptieproject alweer twintig jaar bestaat! De reden voor dit blog. 

 

 

   

 

 

 Het team                                  

 

 

 

en een deel van de pool

 

Het team wordt bovendien versterkt door leerkrachten en zorgmedewerkers die hetzelfde doel nastreven: warmte, empathie en begrip kweken. Samen creëren we ook incidentele projecten, zoals onze ‘JOY!’ bijeenkomsten (Joining Old & Young!), waarbij jong en oud onder het genot van een drankje en wat lekkers, samen genieten van livemuziek en de kinderen bedankt werden met een mooi certificaat. De reacties zijn overweldigend positief; kinderen en ouderen voelen zich verbonden, gewaardeerd en... ja, geknuffeld!

Een blik vooruit: De volgende twintig jaar van het Adoptieproject

Hoe de toekomst er voor het Adoptieproject uitziet? Mijn droom is dat we blijven groeien en dat het project uiteindelijk zelfs een plek krijgt in het curriculum van het Nederlandse basisonderwijs. Wat zou het mooi zijn als elk kind op school een paar keer in zijn of haar schooltijd tijd doorbrengt met mensen met dementie! Met elke ontmoeting helpen we om een dementievriendelijke samenleving te creëren, zonder vooroordelen en stigma. 

Krijg je al zin om mee te doen? 
Voel je welkom en stuur gerust een mailtje naar adoptieproject@maastrichtuniversity.nl 
Je zult er geen spijt van krijgen, en wie weet… misschien proef jij ook de warme kracht van oxytocine die ons allemaal bij dit project zo raakt.

Of misschien wil je ons op een andere manier steunen? Via deze QR-code is het mogelijk om een financiële bijdrage te doen. We zouden er weer heel mooie dingen mee kunnen doen!

 

 

 

Tot ziens, horens, en misschien wel tot knuffels!

Hartelijke groet,
Roos Roberts
PS: Ik werk aan nog een heel mooi basisscholen-project mee, het STERREN-project… Kijk maar eens op: www.alzheimercentrumlimburg.nl/sterren 

Deze blog is geschreven door Roos Roberts, onderzoeksmedewerker bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

Dutch Dementia Researchers Conference 2024 in pictures

 

This blog is written by Tessa van Baal, promovenda at the Alzheimer Center Limburg

NGN Congress 2024: Een Inspirerende Dag op het Geheugenpoli Netwerk Congres
Op dinsdag 5 november had ik de gelegenheid om aanwezig te zijn op het Nederlandse Geheugenpoli Netwerk (NGN) congres. Het was een dag vol inspiratie en waardevolle inzichten, met sessies waarin diverse interessante onderwerpen werden besproken. De dag zat vol met fascinerende presentaties en ik heb veel geleerd over het nieuwste onderzoek op het gebied van cognitieve stoornissen.

Een indrukwekkende spreker was Carola Renders, die haar persoonlijke verhaal deelde over het leven als partner van iemand die op jonge leeftijd dementie kreeg. Haar openhartigheid en eerlijkheid hebben een diepe indruk achtergelaten. Ze beschreef de uitdagingen waar zij en haar man mee te maken kregen en gaf een eerlijk inkijkje in hun dagelijkse leven. Haar verhaal gaf een nieuwe dimensie aan de impact van dementie op jongere leeftijd.

Daarnaast kreeg ik de kans om mijn eigen onderzoek te presenteren. Mijn poster richtte zich op 'Communiceren over dementie: Hoe worden neuropsychologische testresultaten effectief gecommuniceerd?' Het was een zeer leuke ervaring om niet alleen mijn poster te presenteren, maar ook om een korte pitch te geven waarin ik mijn bevindingen toelichtte. De gesprekken met collega’s over mijn onderzoek was enorm waardevol.

Ook mijn collega, Stephan Duijkers, gaf een zeer interessante presentatie tijdens de plenaire sessie over de Geheugenpoli Monitor 2023. Hij belichtte hoe geheugenpoli’s functioneren en welke diagnoses daar het meest gesteld worden.

Het congres was, als je het mij vraagt, een groot succes, met veel interessante onderwerpen en waardevolle netwerkmomenten. Het was leuk om weer in contact te komen met collega's en professionals die werkzaam zijn binnen de geheugenpoli's. Al met al was het een inspirerende en geslaagde dag, die hopelijk bijdraagt aan onze gezamenlijke missie om de zorg voor mensen met cognitieve klachten te verbeteren.

Deze blog is geschreven door Marit Stolte, promovenda bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Work experience day at De Wever, in Tilburg, a care home for persons with young-onset dementia
Today, the 17th of October, Charles and Maud will be visiting De Wever in Tilburg for a “work experience day.” They will accompany a healthcare professional from 7 AM to 3:30 PM to experience firsthand what it’s like for people with young-onset dementia (YOD) to live in a care home. Charles and Maud decided to meet at 5:30 AM at the Sittard station.

5:30 AM – Sittard station
Charles: HEY, GOOD MORNING! Ready for today?
Maud: Good morning, Charles! I feel like I still need to wake up, but other than that, I’m ready for today.
Charles: This is early! I mean, I’m a morning person, but heading out at this hour felt more like coming home from an all-night party.
Maud: Haha, exactly!
Charles: So, what do you expect from the day?
Maud: Hmm. Good question. I’m not sure exactly, but I think we’re in for a very interesting and valuable day.
Charles: Yes, I think so too. It’ll be great to see how things are in real life for people with YOD, outside of research.

At 7 AM, Charles and Maud reach their destination. They start their shift by attending a morning meeting, where the care professionals discuss relevant updates about residents and divide their tasks. Charles and Maud are assigned to observe two teams of care professionals as they care for individuals with young-onset dementia. At 11:30 AM, they catch up during their break.

11:30 AM – Break
Charles: Tired yet?
Maud: Still tired, actually, but in a good way! I’m glad we have a short break now.
Charles: Yes, a much-needed break. I can’t imagine how they (the formal caregivers and people with YOD) manage this every day. So much walking around!
Maud: I totally agree. And the pace they keep while walking around… it’s intense. But I get it. There’s so much to do, routine work and unexpected tasks. I think it’s impressive that they also focus so much on the personal and emotional needs of the people with YOD. That is really nice to see.
Charles: Yes, they really seem dedicated. The affection and care they show toward people with YOD is amazing. Hats off! We started the day with giving medication to some residents, refreshing them and dressing them with a fresh set of clothes for the day.
Maud: Did you help?
Charles: No, no. I just observed what they did. I felt a bit hesitant being around for certain parts since I wanted to respect their privacy. So, I ended up looking at some family photos in the room and admiring drawings from their grandchildren that were hanging on the wall… (Though I guess that might also be an invasion of privacy? 🤔)
Maud: I felt the same... When I looked at the photos, the care professionals told me a lot about the families of the people they care for. It really shows how interested and involved they are with them.

After lunch, Charles and Maud go their separate ways, meeting again at the end of the day as they walk toward their car. In the car, they discuss how their days went.

Charles: And that’s a wrap. What did you do after the break?
Maud: I sat in on a conversation between a caregiver and the spouse of a new resident who’s coming to the care home in a few days. The spouse had lots of questions and wanted reassurance that her loved one would be in a place where they’re well cared for, both emotionally and physically. I listened as the caregiver comforted her, ensuring her that her loved one was in good hands.
Charles: I imagine that must have been an emotional conversation, especially for the spouse.
Maud: It was. It really gave me insight into what families must go through. What did you do after the break?
Charles: I joined a recreational activity with some people with YOD. They played a quiz game in the main hallway, and it was great to see everyone participating and answering correctly! Some of them even made a few jokes, which was nice, it showed the vital sense of humor.
Maud: It’s wonderful to see that the residents can attend fun activities during the day.
Charles: Yes, definitely. Toward the end, I also joined a caregiver for a walk with one of the residents who had been very emotional earlier. The walk seemed to rejuvenate them; we visited a nearby church and walked around the premises. It was a short walk, but on other days, they sometimes go farther.
Maud: I had a similar experience today. It’s comforting to see how dedicated the staff is to the physical and emotional well-being of the residents. All in all, today was really valuable for understanding the care process for persons with YOD in a care home. Would you agree?
Charles: Absolutely. I would do it again, with pleasure!

This blog is written by Charles David and Maud Ritzen, promovendi at the Alzheimer Centrum Limburg

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Voorbereiding presentatie Alzheimer Europe 2024
Afgelopen week mocht het Alzheimer Centrum Limburg deelnemen aan de Alzheimer Europe Conference 2024 in Genève, Zwitserland. Dirk Steijger en Isabeau Van Rompuy mochten hier beiden de resultaten van hun scoping review presenteren. Hieronder lichten ze allebei kort toe hoe ze zich hebben voorbereid op hun presentatie.

Dirk Steijger
Onze review richt zich op de vraag hoe kunstmatige intelligentie kan bijdragen aan de kwaliteit van leven van mensen met dementie.

Een presentatie van twaalf minuten lijkt lang, maar de tijd vliegt als je zowel de achtergrond, methodologie, resultaten en implicaties van het onderzoek wil toelichten. Samen met mijn promotieteam begon ik daarom maanden vantevoren met de voorbereidingen. We besteedden veel aandacht aan het zorgvuldig balanceren tussen wat essentieel was om te delen en wat beter achterwege kon blijven. Daarnaast dacht ik goed na over hoe ik ons onderzoek wilde overbrengen. Als voorbereiding oefende ik de presentatie drie keer voor verschillende werkgroepen. Dit bleek ontzettend waardevol: het finetunen van de inhoud, het beter beheren van de tijd en het opbouwen van zelfvertrouwen waren belangrijke resultaten van deze sessies.

Mijn presentatie stond anderhalf uur na de openingstoespraak gepland. Hoewel ik me op de dag zelf zowel opgewonden als een beetje zenuwachtig voelde, verliep het uiteindelijk heel goed. De reacties waren positief en de vele vragen na afloop toonden aan dat het onderwerp de interesse van het publiek had gewekt. Ook in de dagen erna werd ik meerdere keren aangesproken en bevraagd over het onderzoek, wat leidde tot waardevolle discussies.

Al met al was het een leerzame ervaring, waar ik heel positief op terugkijk.

Isabeau Van Rompuy
Onze review richt zich op de vraag welke eHealth interventies voor dementie en mensen uit etnische minderheidsgroepen er zijn. 

Mijn presentatie duurde vijf minuten. Mijn instelling was daarom ook ‘op vijf minuten kan er niet veel fout gaan’. Ondanks deze rustgevende instelling heb ik me toch goed en lang voorbereid. Ik kwam namelijk de dag voor deze conferentie weer terug van vakantie. Ik moest alles 3 weken ervoor al klaar hebben en hebben ingeoefend. Gelukkig had ik de presentatie ook op mijn gsm staan en had ik in het vliegtuig genoeg  tijd om hem nog een paar keer te herhalen. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De presentatie stond ingepland op de donderdag, net voor de lunch. Met de tips van een collega heb ik eerst een grapje gemaakt voor ik mijn presentatie begon om de aandacht van het publiek opnieuw te trekken. En met succes! De presentatie verliep goed en nadien werd ik meteen aangesproken door medeonderzoekers die interesse hadden in een samenwerking. 

Ook ik kan dus zeggen dat ik het een succes vond, op naar volgend jaar!

Deze blog is geschreven door Dirk Steijger en Isabeau Van Rompuy, promovendi bij het Alzheimer Centrum Limburg

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dialoog rond dementie: De zorg van morgen

Hoe ziet dementiezorg er over tien jaar uit? Wat zijn de grote uitdagingen en hoe kunnen we ons daarop voorbereiden? Samen praten over dementiezorg en onderzoek van de toekomst. Dat hebben we gedaan tijdens de Dialoog rond Dementie op woensdag 26 juni in het MUMC. Er waren 27 bezoekers waaronder o.a. veel casemanagers, mensen werkzaam in de thuiszorg en bij Gemeentes, mantelzorgers en andere geïnteresseerden. Deze bijzondere Dialoog werd georganiseerd door Alzheimer Centrum Limburg (ACL) en is onderdeel van een landelijke reeks Rondetafelgesprekken met zorgprofessionals, mensen met dementie, mantelzorgers en andere geïnteresseerden i.h.k.v. ABOARD (een grootschalig onderzoeksproject dat wordt uitgevoerd door een landelijk, multidisciplinair consortium).

De avond bestond uit vijf korte voordrachten over de laatste ontwikkelingen in zorg en onderzoek op het gebied van dementie, gevolgd door een groepsdiscussie:

• Irene Heger trapte de avond af en gaf een interessante presentatie over primaire preventie van dementie. Ze beschreef de rol van leefstijl en sociaal economische status. In 2018 en 2019 werd een bewustwordingscampagne uitgevoerd. Tenslotte vertelde Irene over de Mijn Breincoach-app.
• Haar collega Lotte Truin heeft ons meegenomen in het BreinZorg project (i.h.k.v. secundaire preventie bij dementie). Dit project richt zich op mensen met geheugenproblemen met als uiteindelijke doel het verminderen van het risico op dementie (zie ook www.breinzorg.nl).
• Iris Linden vertelde over haar promotietraject waarin ze onderzoek gedaan heeft naar hoe de besluitvorming rondom het starten van dementiediagnostiek plaats vindt in de eerste lijn. Ze ging in op de volgende vragen: Hoe ervaren patiënten, hun naasten en huisartsen dat besluitvormingsproces? Wat zijn hun overwegingen om wel of niet te starten met diagnostiek? En in hoeverre wordt er een gezamenlijk besluit genomen?
• Najoua Lazaar verzorgde een boeiende presentatie over cultuursensitiviteit bij dementiediagnostiek en – behandeling. Ze vertelde over risicofactoren bij de groep arbeidsmigranten en welke testen er beschikbaar zijn voor mensen uit een andere cultuur. Hierbij is een persoonsgerichte aanpak belangrijk.
• De laatste presentatie werd verzorgd door Ron Handels over predictiemodellen in de dementiezorg. Ron vertelde wanneer deze computermodellen ingezet worden (bijvoorbeeld bij de bepaling van de kosteneffectiviteit bij een nieuw medicijn. Modellen schatten lange termijneffecten, ook op basis van voor kwaliteit van leven gewogen levensjaren en hiermee kunnen aanbevelingen gedaan worden.

Na de vijf presentaties volgde een levendige discussie. Zo werd besproken wat er allemaal meegenomen wordt en zou moeten worden in de predictiemodellen. Ook kwam een discussie op gang over de rol van de geheugenpoli bij een tijdige diagnose en of dit samen hangt met taboe op dementie. We bespraken hoe we het beste mensen van een andere achtergrond kunnen bereiken. En over de uitdagingen bij het doen van onderzoek naar preventie.

De avond werd afgesloten met Hoop voor de toekomst. Over 10 jaar zouden we door alle lopende onderzoeken al veel meer kennis hebben, er zou veel meer preventie worden toegepast, zouden we meer tools en middelen moeten hebben zowel in de klinische praktijk als bij wetenschap, en tenslotte zouden de onderzoeken veel beter in de praktijk geïmplementeerd moeten worden. 

Deze blog is geschreven door Claire Wolfs, senior onderzoeker bij het Alzheimer Centrum Limburg

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Visiting researcher from the Danish Dementia Research Centre
During April, I have had the chance to stay at the Alzheimer Centrum Limburg as a visiting researcher with the young onset dementia (YOD) research group. My name is Line Damsgaard, and I’m a PhD student at the Danish Dementia Research Centre in Copenhagen, Denmark. To obtain a PhD degree in Denmark you must spend at least four weeks on a research exchange, and when I met Stevie Hendriks at the Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) last summer in Amsterdam we realized we shared very similar aims for our research. Therefore, I thought ACL would be the perfect place to do my research exchange – and I was very right about that!

 I do epidemiological research using the extensive public Danish registers, focusing on early warning signs and symptoms prior to a diagnosis of young onset Alzheimer’s disease. We have studied patterns of healthcare utilization, morbidity, and prescription medication in the 10 years prior to diagnosis and are currently planning a study on occupational markers prior to diagnosis – in collaboration with Stevie Hendriks from ACL, amongst others.

 While the topic of my research aligns very well with the work done by the YOD-group here in Maastricht, the method is quite different. Therefore, it has been a great learning experience to see and hear about the methods employed here – from establishment of the big cohort in the YOD-included study, to arranging focus groups and mapping out the existing knowledge in reviews. I have had the chance to be involved in a scoping review by Charles David on the pre-diagnostic phase of young onset dementia – a very interesting project that I’m excited to see the result of! 

In my free time here, I have explored the beautiful city of Maastricht and the surrounding area on my trusty Swapfiets bike. My favourite thing has been taking long walks at Sint-Pietersberg and eating Bitterballen in one of the many cozy cafes here!

I hope to be able to visit Maastricht again sometime and look forward to continuing the collaboration with the YOD-research group!

This blog is written by Line Damsgaard, promovendus at the Danish Dementia Research Centre

-------------------------------------------------------------------

 MHeNS Research Day 2024

I joined Alzheimer Center Limburg as a PhD candidate in September 2023 and in March 2024 I had a chance to join the MHeNs Annual Research Day!

To me as to someone who recently joined MHeNs, it was a perfect opportunity to grasp the diversity of research projects conducted at MHeNs by fellow PhD students – the projects ranging from psychosocial support to people with psychiatric, neurological and mental health conditions, all the way to brain surgery to stop epileptic seizures and glaucoma treatment. Almost all of the PhD students at our department gave a pitch about their research. For those who - like myself - are in the early stages of their PhD trajectories, it was an opportunity to present their planned research design.

Marine Markaryan, PhD candidate at ACL giving her pitch during the MHeNs Annual Research Day 2024, the author of this post.

What I found really inspiring, apart from the pitches, was the introductory presentation by Lizzy Boots & Frans Lemmers about the support programme developed for caregivers of people with dementia.  Lizzy is an assistant professor at ACL, and Frans is an expert by experience as someone whose wife had dementia.

What I find fascinating about this programme is that it allows for a lot of flexibility to suit various individual needs. How? By letting people set their own personal goals in increasing resilience, depending on their unique situation, and then get supported by personal coaches in reaching those goals. Another nice thing about this programme is that it was developed together with caregivers: their needs were assessed and the content for the programme was validated and improved in co-creation sessions. You could see from Frans’ fist-hand experience how important and rewarding he found that collaboration. As someone who is also involved in the area of developing psychosocial interventions for people with dementia and their partners, I am really curious to see how this programme extends further to specific contexts of young onset dementia, Parkinson’s disease dementia, Huntington’s disease dementia, etc.

Lizzy Boots, Assistant Professor at ACL & Frans Lemmers, Expert by Experience. Presentation of Partner In Balance support programme for caregivers, developed at ACL

Last but not least, I was happy to hear the results of a survey among the employees of MHeNs about inclusivity and diversity, and to see that embracing diversity and increasing inclusivity is among priorities for MHeNs management. This made me feel proud to be part of this group, and looking forward to MHeNs Annual research Day 2025!

This blog is written by Marine Markaryan, promovendus at the Alzheimer Centre Limburg

-------------------------------------------------------------------

INTERDEM and HOMEDEM Masterclass: Technology, Research and Design in Dementia

For the second time, members of INTERDEM were graciously invited by the HOMEDEM consortium to participate in a specialized masterclass. On February 1st, a delegation from the Alzheimer's center attended the masterclass held in Eindhoven, with a central focus on the intersection of technology, research, and design for individuals living with dementia.

To kick the masterclass off, a networking event was held. A topic, such as: “Someone who has experience with interviewing people with dementia.”, was prompted and the participants were instructed to find people who complied. This elicited deep conversations to find whether or not someone actually had experience with the topic. These conversations made sure the participants asked insightful questions and even elicited introspection. 

Distinguished keynote speakers delved into various facets of dementia research, ranging from the development of empathetic technologies to understanding the nuanced interactions between individuals with dementia and technological innovations. These design and dementia topics hold incredible domain general aspects for researchers, offering invaluable insights applicable across diverse research disciplines. This allows the members of INTERDEM to take the lessons learned from the design field and apply those into our own field of research. 

Attending PhD candidates were afforded the opportunity to present brief pitches outlining their research endeavors, an opportunity eagerly embraced by several attendees. This platform facilitated the identification of common research interests among participants. Furthermore, HOMEDEM's PhD candidates curated discussion points, fostering collaborative exchanges in an informal campfire setting. Attendees were encouraged to leverage both their project insights and creative thinking to explore novel perspectives.

The heightened emphasis on networking and collaborative exploration was well-received by attendees, enriching the masterclass experience. As the day concluded with some drinks, participants departed with newfound insights and strengthened connections with peers.

The success of the masterclass is indebted to the dedication of the HOMEDEM consortium and the hospitality of the hosting academy, Technical University Eindhoven. INTERDEM looks forward to future collaboration!

This blog is written by Glenn Proctor, promovendus at the Alzheimer Centre Limburg

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

The YOD-INCLUDED consortium day: Q&A with Charles and Maud

On November 1st, the YOD-INCLUDED consortium day took place at the Alzheimer Centrum Amsterdam. The program of this day consisted of lectures, pitches, a tour through the Alzheimer Centrum, a meeting with the expert panel, and drinks. Charles and Maud, both PhD’s part of this consortium, were present at this consortium day. They like to share their experiences regarding this day by asking questions to each other.   

Maud: Hey Charles, let’s start with a short question before we dive deeper into your experience. How was your journey to the YOD-INCLUDED consortium day? Did you travel alone?

Charles: Hey Maud! Yeah, I went solo from Arnhem to Amsterdam Zuid, and then took a nice walk to Amsterdam UMC. Luckily, the weather was kind, and in all the travel time was about an hour and 20 minutes. On the way back, I had you and Stevie to accompany me until Utrecht.

Maud: Nice! Travel buddies make the journey more fun. So, what was your contribution at the consortium meeting?

Charles: I had a good time supporting my fellow PhD’s and consortium members when they shared the progress of their individual workstreams. I also had to opportunity to share details of my own research (YOD-CARE and CLINICAL). Although the presentation felt quite rushed due to the 5-minute time limit, this was my first time presenting my work in person and it was a great experience altogether.

Maud: I can imagine! What stood out as your highlight of the day?

Charles: My highlight would be the feeling of being a part of the consortium and collaborating with experts from the field to make a difference for people with young onset dementia and their caregivers. My research so far tells me that there is so much that needs to be done to address the needs of people with young onset dementia (pre and post diagnosis) and I feel glad that we are working towards it. 

Maud: Thank you for your insights, Charles. 

Charles: I also have some questions for you. How do you think the consortium meeting helped you (personally and professionally)?

Maud: I believe that the consortium meeting, and especially presenting your own workstream progress, is a great way to summarize your research efforts so far. The consortium meeting also helped to put the work we did into perspective and helped to create an overview of how all the YOD-INCLUDED workstreams are connected.

Charles: I totally get that. What is it like for you to share your work?

Maud: I think it’s very exciting to present and share your work to the consortium members. This is the moment to show others what you have been doing in the past few months. It's also an extra opportunity to outline your research plans for the upcoming months.

Charles: Absolutely! Now, if you had a say in it, where would you want the next consortium meeting to be?

Maud: Haha, good question! I would love to go somewhere new. I have never been to Groningen, so how about the Alzheimer Centrum Groningen?

Charles: Sounds like a plan! A change of scenery is always nice. Looking forward to it!

In a nutshell, the YOD-INCLUDED consortium meeting wasn't just about sharing projects and gaining insights into the research efforts of other consortium members. It was also about the camaraderie, motivation, and the collective drive to make a positive impact in the field of young-onset dementia. 

This blog was written by Charles David and Maud Ritzen, promovendi at the Alzheimer Centrum Limburg

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bezoek aan de Alzheimer Europe Conference in Finland

De “Alzheimer Europe Conference” (AEC) is een Europees congres voor onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. Dit congres onderscheidt zich van andere congressen omdat ook mensen met dementie en hun mantelzorgers worden uitgenodigd om deel te nemen en te spreken. Dit jaar vond de 33e AEC van 16 tot 18 oktober plaats in Helsinki (Finland). Het Alzheimer Centrum Limburg was met 40 deelnemende onderzoekers goed vertegenwoordigd gedurende dit congres.

 

Het weekend voor Alzheimer Europe vonden al het INTERDEM-diner en een INTERDEM-bijeenkomst plaats, vandaar dat enkele ACL-onderzoekers al vroeg in het weekend zijn afgereisd naar Helsinki. INTERDEM is een Europees samenwerkingsverband voor psychosociaal onderzoek.

Tijdens de plenaire openingssessie op maandag mocht onder andere onze ACL-directrice Marjolein de Vugt een inspirerende toespraak geven. Na de opening werden de eerste posters gepresenteerd tijdens de koffiepauze door Lukas Duffner, Maud Ritzen, Sander Osstyn, Charles David en ikzelf. Met behulp van een poster heb ik het Nederlands Dementie Preventie Initiatief (NDPI) gepresenteerd. Na de koffiepauze was het tijd voor de eerste zaalpresentaties. Samen met collega’s Nathan DeJong en Lion Soons mocht ik presenteren tijdens de “Brain Health and Prevention” sessie; deze presentatie zorgde toch wel voor zenuwen, aangezien het mijn eerste congres als promotieonderzoeker was en ik meteen de kans kreeg om voor een zaal mijn eerste onderzoek te presenteren. Deze sessie bleek ook nog eens erg populair, waardoor de zaal zich bleef vullen en enkele geïnteresseerden de sessie van een uur staand moesten volgen. Uiteindelijk heb ik de sessie mogen afsluiten door de resultaten van mijn onderzoek naar publieke kennis over dementie risicoreductie in Denemarken te presenteren. Het was een mooie ervaring om voor een volle zaal te mogen presenteren.

 

Doordat we als Alzheimer Centrum zo goed vertegenwoordigd waren, vonden er vaak parallelle presentaties plaats van ACL-onderzoekers. Zo mochten ook dr. Stevie Hendriks en dr. Fania Dassen hun werk presenteren op maandag, evenals Bo Smeets en dr. Kirsten Peetoom. Daarnaast waren we in de avond nog uitgenodigd door Alzheimer Europe voor een welkomstreceptie in het stadhuis.

De volgende dag stond ons weer een goed gevuld programma te wachten. Na een plenaire sessie was het weer tijd voor posterpresentaties en dit keer door Maud Hevink, Sara Bartels, Roos Roberts en dr. Hannah Christie. Tijdens de tweede “Brain Health and Prevention” sessie mochten Lukas Duffner, Colin Rosenau, Lotte Truin en Jens Soeterboek hun onderzoeken presenteren. Ook werden deze middag enkele korte presentaties gegeven van vijf minuten door dr. Lizzy Boots, dr. Irene Heger, Iris Linden en Stephanie van Asbroeck. Dinsdagavond was er ook een netwerk diner georganiseerd door Alzheimer Europe.

De laatste dag van het congres begon weer met een plenaire sessie en werd weer gevolgd door postersessies. Dit keer mochten Pascale Heins, Nina Possemis, Maud Daemen, Sara Bartels, Daphne ter Huurne, Dirk Steijger, dr. Fania Dassen en dr. Hannah Christie hun posters presenteren aan het publiek. Nog een paar laatste presentaties door Sander Osstyn, Sara Bartels, Golnaz Atefi en dr. Lizzy Boots en toen was de laatste congresdag alweer voorbij. Na het congres had ik gelukkig ook nog wat tijd om Helsinki te verkennen, waaronder het zeefort “Suomenlinna” op een eilandengroep bij de ingang van de haven van Helsinki waar enkele Hobbit-achtige huisjes te zien waren.

Kortom, het waren drie interessante congresdagen en we hebben als Alzheimer Centrum Limburg veel kansen gehad om te kunnen laten zien met welke onderzoeken wij bezig zijn in Maastricht. Hopelijk kunnen we volgend jaar in Genève (Zwitserland) weer zo’n mooie indruk maken!

Deze blog is geschreven door Dominique Paauw, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

INTERDEM and HOMEDEM Masterclass: connecting and designing for people with dementia

On Tuesday, October 3rd, the INTERDEM Academy Masterclass took place. This collaborative event with HOMEDEM focused on connecting and designing for people with dementia. The day kicked off at 9:30 am, at the LUCA campus in Genk, with a warm welcome from Niels Hendriks and a short introduction to INTERDEM from Fania Dassen.

At 10 am, Niels Hendriks and Andrea Wilkinson started the first lecture. They delved into the challenges and, more importantly, the opportunities of participatory design involving people with dementia. The dynamic between Niels and Andrea was good and their engaging storytelling made the presentation easy to follow.

Following a brief coffee break, Chantal van Audenhove took the stage to discuss participation with individuals with dementia from the perspective of healthcare professionals. She emphasized the significance of shared decision-making, shedding light on the vital role it plays in the care journey.

Hereafter, it was time for the lunch break, and lasagna was served. During the break, there was an opportunity to mingle with fellow attendees of the Masterclass. After enjoying a piece of lasagna and taking a group photo, the last presentation of the day was about to begin. This presentation was given by Pia Kontos, who had traveled all the way from Canada to Genk. Pia Kontos shared her insights on the use of dance and breaking the stigma surrounding dementia. It was inspiring to see people with dementia in care facilities having fun and dancing enthusiastically together.

ACL members at the INTERDEM and HOMEDEM Masterclass in Genk

The day ended with the documentary 'Lost in Memories’ by Ruud Lenssen. In this documentary, Ruud Lenssen captures the journey of dementia and caregiving for his parents. This documentary was impressive and moving to watch, I think all attendees would agree. Ruud Lenssen was also present to answer questions and engage in discussion afterwards. The documentary can be watched here.

All in all, it was a long but very interesting day in which we learned a lot about participating, connecting, and designing together with people with dementia. Thank you for organizing this day and giving us the opportunity to attend!

This blog is written by Maud Ritzen, promovendus at the Alzheimer Centrum Limburg

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Golden Girls

 

Hier een foto van drie Golden Girls. Misschien denkt u bij Golden Girls aan de voormalige tv-serie, maar ik heb het hier over andere Golden Girls. Deze drie mooie vrouwen, hebben allemaal dementie en alle drie maken ze zich hard om meer aandacht en begrip voor de uitdagingen waar jonge mensen met dementie in onze samenleving tegenaan lopen.

 

 

 

 

 

 

Van links naar rechts: Angelique Boumans, Sonja Bouten en Anita Linskens

Zaterdag 23 september, was er in Cultureel centrum Don Bosco in Heel, een ontmoetingsmiddag voor jonge mensen met dementie in Limburg. De middag werd georganiseerd door Hulp bij dementie Midden-Limburg met medewerking van alle Hulp bij dementieketens Limburg, Alzheimer Centrum Limburg en leden van het sociale benadering team, zodat we samen met jonge mensen met dementie en hun naasten in kaart konden brengen waar behoefte aan is en hierop kunnen anticiperen.

Op deze middag werden ervaringen, wensen en behoeften van jonge mensen met dementie en hun naasten met elkaar gedeeld. Angelique, Sonja en Anita (zie foto) waren er ook samen met hun partners. Hoewel hun hersenziekte dementie hen bij elkaar heeft gebracht, is dat niet het enige wat deze drie vrouwen met elkaar verbindt. Ze zijn van dezelfde leeftijd, hebben dezelfde interesses en staan midden in het leven. Zeker, er zijn beperkingen en die worden naarmate de dementie vordert groter, maar jonge mensen met dementie, en deze dames voorop, willen vooral kijken naar wat allemaal nog wel kan. En vooral, ze willen hun leven zoveel mogelijk doorleven. Daarvoor is steun nodig van familie, vrienden, buren, bekenden, werkgevers, professionals, de verenigingen/clubjes waar mensen lid van zijn.

Professor M. de Vugt van Alzheimer Centrum Limburg haalde bij de start van de middag een prachtig citaat aan van de Japanse Yukio Wada, de bedenker van ‘restaurant Misverstand’

‘It’s not about creating a place that is friendly to people with dementia alone. Rather it’s about how we can create a society where everyone is kind to each other.’
(Het gaat er niet om dat we een samenleving creëren die enkel vriendelijk is voor mensen met dementie. Het gaat er meer om dat we een samenleving creëren waarin iedereen vriendelijk is voor elkaar)

Precies dat is waar het over gaat bij een dementievriendelijke samenleving. En wie kan ons beter vertellen wat hiervoor nodig is dan de mensen met dementie zelf en hun naasten. Alzheimer Nederland heeft een adviesraad van jonge mensen met dementie. Vanaf zaterdag 23 september is er in Limburg een Provinciale adviesraad van jonge mensen met dementie. We gaan dit samenzijn ook volgend jaar herhalen, zo verzekerde Loes van de Voort ons, ketenregisseur van Midden-Limburg.

Een hele goede zaak! Dank aan alle jonge mensen met dementie en hun naasten die hebben deelgenomen. Nu, als onderzoekers van Alzheimer Centrum Limburg en als professionals van Hulp bij dementie eerst aan de slag met alle goede raad die we hebben opgehaald.

En Golden Girls, we rekenen ook volgend jaar op jullie inbreng en aanwezigheid!

Deze blog is geschreven door Judith Lansink, ketenregisseur bij Hulp bij Dementie

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Duik in de Stad: De betekenis van de City Swim
Op een zonnige zaterdag, wanneer de stad bruisend is van energie, verzamelen mensen zich langs de Roerkade in Roermond. Ze zijn hier niet alleen om te genieten van het prachtige uitzicht, maar ook om deel te nemen aan een uniek evenement: de City Swim. Dit jaarlijkse spektakel combineert sport, gemeenschap en liefdadigheid.

 

De City Swim: Meer dan Alleen Zwemmen
De City Swim is niet zomaar een zwemwedstrijd. Het is een evenement dat mensen van alle leeftijden en achtergronden samenbrengt om geld in te zamelen voor een beter leven met dementie. Een doel dat het Alzheimer Centrum Limburg aan het hart gaat, vandaar dat ik als ACL-onderzoeker ook zelf de Roer in zal gaan duiken. Samen met bijna 500 andere deelnemers waaronder ook mensen met dementie zelf, hebben we wekenlang getraind, €65.0000 geld opgehaald en staan we nu aan de start van de wedstrijd. Met gezonde spanning zet ik mijn duikbril en badmuts op, trek mijn vriendin mee naar de start en met lange slagen denk ik aan die uiteindelijke missie: een inclusieve samenleving voor mensen met dementie en hun naasten.

 

 

 

 

 

 

 

Foto 1. Collage van Lizzy en Renée Fincken (een vriendin die ook in het ACL team zat).

De Gemeenschap in Actie
Een van de meest opvallende aspecten van de City Swim is de gemeenschapszin die het evenement omringt. Vrijwilligers staan langs de route om zwemmers aan te moedigen om door te gaan. Lokale bedrijven en organisaties dragen bij door geld, middelen of kennis beschikbaar te stellen. Zo krijgt de lokale kaasboer een les over signalen bij dementie door Kees Spapens van Alzheimer Midden-Limburg en is de serveerster op het terras verbaasd wat mensen met dementie allemaal nog kunnen door het indrukwekkende praatje van Sonja Bouten. Dit gevoel van saamhorigheid brengt mensen dichter bij elkaar en versterkt de banden in de stad. En dát is nu precies wat de City Swim dit jaar wil bereiken.

Het Samenbrengen van Mensen en Doelen
De opbrengsten van deze 6e editie van de Roermond City Swim gaan naar de Stichting Samen Bewegen. Deze stichting heeft als motivatie om ervoor te zorgen dat elke doelgroep, dus zeker ook mensen met dementie, onderdeel blijft van de stad en kan blijven sporten. Binnen het hieraan gekoppelde project wordt de komende 4 jaar gekeken hoe verschillende sport- en bewegingsaanbieders in Roermond activiteiten kunnen organiseren voor mensen met dementie en hun naasten. Het Alzheimer Centrum Limburg zal in samenwerking met de TU Eindhoven een onderzoek hieraan koppelen. Hierbij wordt gekeken naar het effect van deze initiatieven op het welzijn van mensen met dementie en hun naasten. Vanuit ACL zullen Glenn Proctor en ik de verenigingen en deelnemers gaan volgen met de hoop dat de kennis over dementie mag toenemen en het taboe dat er nog steeds op rust gaat verdwijnen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto 2. Samenwerking TU Eindhoven en ACL; Ans Tummers-Heemels van het Expertisecentrum Technologie en Dementie (TUe) en Lizzy Boots (ACL).

Voor mij is de City Swim een herinnering aan het belang van gemeenschap en solidariteit. Het laat zien dat, ongeacht hoe groot de uitdagingen ook zijn, we altijd sterker zijn wanneer we samenwerken. Dus, als je volgend jaar denkt, dat streef ik ook na, overweeg dan om de sprong te wagen en deel uit te maken van deze prachtige traditie die sport en liefdadigheid verenigt voor een betere wereld met dementie.

Deze blog is geschreven door Lizzy Boots, Assistant Professor. 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ACL-onderzoekers aanwezig bij de 'Alzheimer's Association International Conference'
De “Alzheimer’s Association International Conference” (AAIC) is een wereldcongres voor onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. Dit jaar vond AAIC van 16 tot 20 juli in Amsterdam plaats. Onder de meer dan 7000 bezoekers waren ook veel onderzoekers van het Alzheimer Centrum Limburg. Onderstaand een persoonlijk verslag van ACL-promovendus Lukas Duffner.

Aangezien er op 15 juli al preconferences (bijeenkomsten van onderzoekers die aan hetzelfde onderwerp werken) plaatsvonden, zijn sommige ACL-onderzoekers al op zaterdagochtend naar Amsterdam gereisd. Het officiële gedeelte van het congres begon echter pas zondagochtend.  Tijdens de eerste sessie heeft ACL-promovendus Jens Soeterboek resultaten van lopend onderzoek naar het verband tussen luchtvervuiling, hersenschade en cognitie gepresenteerd. Dit werd gevolgd door een presentatie van dr. Willemijn Jansen over etnische verschillen in Alzheimer eiwitten (amyloïde), evenals leuke posterpresentaties van promovendi Veerle van Gils, Aurore Delvenne en Marianna Rizzo. Na een gezamenlijke lunch mocht ik mijn voorlopige resultaten van mijn studie naar het verband tussen sociale contacten en cognitieve achteruitgang binnen de Maastricht Ageing Studie presenteren – het spreken voor rond 900 mensen (ter plaatse en online) was een enorm leuke maar ook spannende ervaring! ‘s Avonds organiseerde AAIC een indrukwekkend borrel – een perfecte mogelijkheid om te netwerken met andere junior en senior onderzoekers!

Na een vroeg ontbijt begon de tweede dag van AAIC met posterpresentaties van ACL-promovendi Lion Soons, Stephanie Van Asbroeck, Maxime Van Egroo, Colin Rosenau, Yuliya Patsyuk, Elise Beckers en Nina Engels. Hiernaast presenteerden ook dr. Heidi Jacobs en dr. Kay Deckers hun werk. Ook tijdens de poster-sessies waren er weer veel mogelijkheden om te netwerken – immers waren er meer dan 4500 posterpresentatoren aanwezig (verdeeld over vier dagen). Op die dag konden ook veel spannende lezingen over voornamelijk neuropathologie-gerelateerde onderwerpen worden gevolgd! Maandagavond organiseerde Alzheimer Nederland vervolgens een onderzoekersborrel – een mooie kans om kennis uit te wisselen met andere Nederlandse toponderzoekers.

Op de derde dag van AAIC presenteerden Lotte Truin, Stephanie Van Asbroeck dr. Stevie Hendriks, Julie Oomens en dr. Irene Heger hun werk. De onderwerpen op die dag waren in het algemeen meer gericht op preventie en volksgezondheid. Zo werd er bijvoorbeeld een indrukwekkende lezing gehouden door professor Adesola Ogunniyi van de Universiteit van Ibadan in Nigeria over de epidemiologie van dementie in Afrika. Ook werden er resultaten van lopend geneesmiddelonderzoek gepresenteerd. ‘s Avonds zijn we dan samen met alle ACL-onderzoekers gaan eten – gevolgd door een feestje georganiseerd door de Alzheimer’s Association, waar met name de junior onderzoekers aanwezig waren.

Woensdag begon met interessante presentaties van Nathan de Jong en dr. Heidi Jacobs en werd weer gevolgd door poster sessies en lezingen. Op de laatste dag van AAIC werd er door Alzheimer Nederland een “highlight sessie” georganiseerd, waar de belangrijkste bevindingen van AAIC werden samengevat. Deze sessie was toegankelijk voor het algemene publiek en de voertaal was het Nederlands. Hier presenteerde dr. Sebastian Köhler nieuwe inzichten op het vlak van preventie en risicoreductie. Een samenvatting van deze sessie kunt u hier teruglezen.

In het kort was het een leuke, leerzame (maar ook zeer intensieve) week met veel nieuwe contacten, ideeën voor toekomstige onderzoeksprojecten en samenwerkingen binnen en buiten Nederland.

Deze blog is geschreven door Lukas Duffner, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg. 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

TAP-promovendi op bezoek bij Vilans
De promovendi van TAP-dementia kwamen op uitnodiging van Cynthia Hofman op werkbezoek bij Vilans. Stephan Duijkers, promovendus TAP-dementia consortium en werkzaam bij Maastricht University, schreef daar onderstaande tekst over.

Tijdiger, Accurater en gePersonaliseerder (TAP)
Op dinsdag 2 mei 2023 bezochten alle promovendi van het TAP-consortium kenniscentrum Vilans in Utrecht. Het was een leuke, gezellige en interessante dag waarop we elkaar beter hebben leren kennen. Gedurende de dag maakten we kennis met een belangrijke partner in het consortium. De expertise van Vilans gaat ons namelijk helpen onze vergaarde kennis te verspreiden en te implementeren. Al die kennis willen wij natuurlijk graag toepassen in de praktijk, om een dementie-diagnose daadwerkelijk Tijdiger, Accurater en gePersonaliseerder (TAP) te maken. Ik mocht deze dag als één van de promovendi op het project bijwonen en ik vertel je er graag meer over.

Kennismanagement
De dag begon met een kop koffie en een voorstelrondje. Daarna volgde een presentatie over wat Vilans allemaal doet, over kennismanagement en hoe dat op verschillende manieren kan. Na een heerlijke netwerklunch werden wij, de promovendi, aan het werk gezet met vragen als: waarom doe je dit onderzoek? En, wat hoop je ermee te bereiken? Goede vragen, waar ze je bij Vilans graag mee verder helpen. Wij gingen vervolgens aan de slag met de zogeheten ‘effectenkaarten’.

Effectenkaarten
Met behulp van effectenkaarten kan je op een gestructureerde manier uiteenzetten wat het uiteindelijke doel en/of effect is van een onderzoek. Dit pasten wij toe op onze onderzoeken. Aan het eind van de sessie presenteerde iedereen zijn/haar effectenkaart in een korte pitch. Het was ontzettend leuk om te horen over ieders onderzoek en welke ideeën er zijn over de uiteindelijke doelen en effecten.

Samenwerking
Ik heb deze dag meerdere dingen geleerd. Ten eerste dat we met héél belangrijk onderzoek bezig zijn, waarmee we veel impact kunnen maken. Daarnaast weet ik nu ook dat we een erg enthousiaste en gezellige groep beginnende onderzoekers zijn, die nog vaak fijn samen zullen werken. Ik wil Vilans nogmaals bedanken voor deze leuke dag en hopelijk zien we elkaar snel weer!

Deze blog is geschreven door Stephan Duijkers, promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg. 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

My experience as a visiting PhD student at Ghent University-VIB 
New challenges might be scary but they stimulate growth and are often the substance of great memories and motivation. When I started my PhD, three and a half years ago, I knew that I wanted it to be a challenging experience. One of the way to challenge myself during my PhD was to work abroad for a few months and to have an experience in fundamental research. 

My PhD focuses on proteomics in persons with Alzheimer’s disease pathology. So basically I’m studying a large amount of proteins in the cerebrospinal fluid. My first study showed changes in several proteins that are highly expressed by the choroid plexus in persons with cognitive problems and Alzheimer related pathology. The choroid plexus is located within the brain ventricles and is responsible for multiple important brain functions, several of which are impaired in Alzheimer’s disease. Still, the choroid plexus is one of the least studied structures in the brain and the association between choroid plexus and Alzheimer’s disease remains unclear. Therefore, my findings, along with the recent literature on the topic, had raised my interest about the role of choroid plexus in Alzheimer’s disease. Nonetheless, the choroid plexus is a tiny structure that is difficult to study directly in human. That is why I wanted to study proteins in mice choroid plexus tissue and compare this to our large-scale human study in cerebrospinal fluid. 

Our team of Maastricht University had a large-scale human proteomic dataset available but we needed to find a collaborative laboratory to work with on the mice part of the project. Ideally this laboratory was not too far away as it was still the COVID pandemic at that time. I came across the work of the Vandenbroucke lab (Barriers in inflammation, Ghent University-VIB). The lab is widely known for its outstanding research and great expertise in choroid plexus-related animal research in relation to neurological and inflammatory diseases, including Alzheimer’s disease. We contacted them and they directly agreed to work with us on this great collaborative project. The next step was to find funding for the accommodation and the laboratory work. I applied for a short-term fellowship grant of Alzheimer’s Nederland and our project was granted. Then, it was time to start the project!

 

 

 

 

First, in October 2022, I went for a month at Ghent to prepare the cerebrospinal fluid and choroid plexus tissue mice samples for the proteomics analysis and to learn the laboratory techniques that I would use further in the project. After, I went back to Maastricht University for two months to work on the human proteomic analysis. In January 2023, I went back for 3 months to Ghent University to analyze the proteomic data and to do some laboratory work to confirm our findings. The results of this project should be published in a few months but in a few words, we found that there are some choroid plexus related changes at an early stage in Alzheimer’s disease. The choroid plexus related changes were different across the disease/clinical trajectory. This has been confirmed in both human and mouse studies. In the mice model of Alzheimer’s disease, we found that, while similar changes in pathways were identified in cerebrospinal fluid and choroid plexus tissue, changes in the choroid plexus on a protein level are not directly reflected in the cerebrospinal fluid. This could be linked with a dysfunction of the choroid plexus permeability. When comparing our mice results to human findings, we identified overlapping biological processes related to the choroid plexus. We identified 10 proteins of interest that were dysregulated and associated with the choroid plexus in both human and mice. 

Overall, it was such a nice experience! I am really proud for being able to learn and to accomplish by myself different laboratories techniques. During my PhD at Maastricht University, I have been able to increase my knowledge in large-scale clinical and proteomics data management and analysis. Thus, my PhD is more focused on bioinformatical work. I have a background in Biomedical Sciences but I did not work in a lab for more than 3 years. This collaborative project has allowed me to work again in a laboratory, discover new techniques and learn more about a different approach for the study of Alzheimer’s disease. I am also really proud to include a more fundamental paper and have an interdisciplinary approach in my thesis. 

This blog is written by Aurore Delvenne, promovendus at the Alzheimer Centrum Limburg. 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Groot onderzoek naar dementie op jonge leeftijd
In februari is in Nederland een groot nieuw project gestart, YOD-INCLUDED genaamd, waarin onderzoek wordt gedaan naar dementie op jonge leeftijd. Hierin zal aandacht zijn voor zowel de klinische herkenning, diagnostiek als zorg voor deze specifieke doelgroep. We willen binnen dit project een groot cohort opzetten, waarin we een groep van zo’n 1000 mensen met dementie op jonge leeftijd gaan volgen over de tijd. Dit is een uniek cohort, en om dit voor elkaar te krijgen werken we met verschillende partijen samen. Dat is het leuke aan dit grote project: je werkt met veel mensen samen die elk op een ander vakgebied hun expertise hebben. Zo kun je veel van elkaar leren en samen een mooi onderzoek oprichten.

De YOD-INCLUDED consortium groep

Bij het Alzheimer Centrum Limburg zijn recent ook twee promovendi gestart die onderzoek zullen gaan doen binnen dit project: Charles en Maud.

Charles en Maud, kunnen jullie in het kort beschrijven waar jullie onderzoek over gaat?
Charles: Mijn onderzoek richt zich op vroege identificatie van dementie op jonge leeftijd in de huisartsenpraktijken. Hierbij focus ik mij op de symptomen en praat ik met mensen en hun mantelzorgers over hun ervaringen van het diagnostische traject.
Maud: Mijn onderzoek richt zich op behoefte-georiënteerde psychosociale ondersteuning van jonge mensen met dementie en hun naasten, waarbij ook een interventie zal worden (door)ontwikkeld.

Hoe hebben jullie de eerste maanden van je PhD ervaren?
Charles: De eerste maand voor mij was erg spannend en heb ik vooral geleerd over wat ik de komende vier jaar mag gaan doen. Op de eerste dag had ik de kans om de leden van het YOD-INCLUDED consortium te ontmoeten op de consortiumvergadering. Ik ben blij met mijn werkplek en mijn collega’s bij Alzheimer Centrum Limburg.
Maud: Ik heb de eerste maanden ervaren als een warming-up. Er komt heel veel informatie op je af, je leert veel mensen kennen en het is even zoeken wat jouw taken als nieuwe PhD student nou eigenlijk zijn. Gelukkig vind ik altijd wel iemand die mijn vragen graag wil beantwoorden!

Deze blog is geschreven door Stevie Hendriks, Charles David en Maud Ritzen. Stevie is postdoc en Charles en Maud zijn promovendi bij het Alzheimer Centrum Limburg.  

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

An intern’s diary

Dear diary,

I would like to tell you about my day as an intern at the Alzheimer’s Centrum Limburg. As you know, I am working under Ms. Jansen in the Alzheimer’s biomarker study. I am using big data from different cohorts to identify why some people get Alzheimer’s Disease dementia symptoms, while others are not, despite all of them having the same hallmark proteins in their systems. I make distinctions between those people regarding their protein patterns, to see if some protein patterns are significant with people who have such symptoms, compared to those without. Isn’t that interesting???

As usual, I came in at 9 o’clock to the intern room. There I met the other interns, which I now also consider as my friends! They are not only super friendly, but they also each work on interesting topics concerning Alzheimer’s Disease. Therefore, we can all discuss our different topics with a good amount of expertise and help each other out a lot with it!

The other interns are not the only ones I can turn to if I need more insights. My supervisor, an assistant professor, and another PhD student are always open to help me and deliver the information I need for my research proposal or in content matters. This can happen via e-mail or in person, depending on our schedule. This brings me to the next part that I enjoy a lot about this internship: Although the content is challenging and I have to put much effort into it, I get all the freedom to deal with the problems at hand exactly like I want. This allows me to fill the day in a way that fits me the most for an optimal life-work balance. To achieve this I go to the gym or for a run, have food or meet up for a quick chat with some friends or colleagues, just to name some example. This freedom makes me feel amazing.

I hope this gives a little insight into my typical day as an intern. See you next time.

Good bye. 

Written by Alec Roth, intern at the Alzheimer Centrum Limburg

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

‘Kun je dementie voorspellen?’ 

Dit was het thema van het webinar dat plaatsvond op dinsdag 14 maart. Hier hebben wij (Bo Smeets en Stephan Duijkers) samen met Jolien van der Velden achter de schermen een handje geholpen. Een leuke en interessante avond, waar we iedereen graag wat meer over vertellen.

De avond begon met een voorstelrondje van alle panelleden en presentatrice Kirsten Paulus. Hierbij was ook ervaringsdeskundige Sonja Bouten aanwezig. Zij wist met haar positiviteit een heel ander licht op dementie en de ziekte van Alzheimer te schijnen. Haar motto luidde dan ook: ik richt me vooral op wat allemaal wél nog kan!

Inez Ramakers (onderzoeker en GZ-psycholoog), Willemijn Jansen (onderzoeker en neuropsycholoog), Dymphie in de Braek (klinisch neuropsycholoog), Pieter Jelle Visser (professor), Sonja Bouten (ervaringsdeskundige), Kirsten Paulus (presentatrice)

Na deze korte kennismaking was het tijd om live te gaan. Na een korte introductie van het panel, werd ook de ziekte van Alzheimer nog eens uitgelegd. Tijdens het webinar werd veel verteld over de eiwitten in de hersenen die voorkomen bij de ziekte van Alzheimer. Terwijl het panel de meest recente bevindingen besprak over bijvoorbeeld behandelingen, diagnoses en beschermende factoren, stroomden ook de vragen van kijkers binnen. De kijkers hadden veel vragen, die vaak heel divers waren en soms ook wel heel persoonlijk. Onze taak was om deze door te zetten naar het panel, zodat de iedereen ook een passend antwoord kreeg. 

Tegen het einde kwam ook Julie Oomens nog aan het woord. Zij vertelde over hoe leefstijlfactoren mogelijk beschermend kunnen werken tegen de ziekte van Alzheimer. Zo eindigde de avond op een hoopvolle noot. In de toekomst zal hier ook zeker nog meer onderzoek naar gedaan worden. 

Het was een leuke en leerzame avond en we hopen iedereen snel weer te verwelkomen op een nieuw webinar!

Het webinar kan opnieuw bekeken worden via deze link.

Geschreven door Bo Smeets en Stephan Duijkers, promovendi bij het Alzheimer Centrum Limburg.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

EURON PhD Days 2023

In januari heb ik deelgenomen aan de EURON PhD Days 2023. De EURON PhD Days bieden promovendi de kans om hun onderzoek te presenteren en feedback te krijgen van collega's en experts in het veld. Ik vond het erg fijn om deze ervaring samen met mijn collega’s (zie foto’s hieronder) aan te gaan en te zien hoe hun onderzoek vordert.

 

 

 

 

 

Het evenement was gevuld met presentaties van hoge kwaliteit en discussies die de diepte ingingen over verschillende onderwerpen. Er kwam een breed spectrum aan neurowetenschappelijk onderzoek aan bod; van knaagdier tot mens. Ik heb meer geleerd over de moleculaire en fundamentele achtergrond van bepaalde neurologische aandoeningen (bijvoorbeeld Niet Aangeboren Hersenletsel), maar ook over de invloed van deze ziektebeelden op de patiënt. Daarnaast was het ook een goede gelegenheid om nieuwe mensen te ontmoeten en te “netwerken”. Ik heb veel interessante en inspirerende mensen mogen spreken, mensen die ik zonder de EURON PhD Days anders misschien wel nooit had ontmoet.

Al met al waren de EURON PhD Days 2023 een geweldige ervaring en ik kan het iedereen aanraden die geïnteresseerd is in neurowetenschappelijk onderzoek, het uitwisselen van ideeën en het ontmoeten van andere onderzoekers. Ik kijk er al naar uit om volgend jaar weer deel te mogen nemen.

Geschreven door Jens Soeterboek. Jens is promovendus bij het Alzheimer Centrum Limburg en werkt binnen het project "MIXID – MaastrIchtse eXposoom In Dementie".

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Research Day

Eén keer per jaar wordt er vanuit de School for Mental Health and Neuroscience een zogenoemde Research Day gehouden. Dit jaar viel dat op 22 maart. Gezien ik mijn PhD traject per 1 februari van dit jaar gestart ben, was het voor mij de eerste Research Day vanuit de faculteit die ik bij heb kunnen wonen. Erop terugkijkend was dit zowel een interessante als intensieve ervaring!

Ochtendprogramma
De dag begon mooi op tijd, om 9 uur ’s ochtends in het Van der Valk Hotel hier in Maastricht. Na een inleidend gesprek, konden we kiezen tussen drie verschillende onderwerpen, waarbinnen korte presentaties gegeven werden door andere PhD kandidaten. Gezien mijn recente startdatum, hoefde ik zelf nog geen presentatie te geven – en dat was eigenlijk wel prettig. Zo kon ik mooi eens zien en luisteren naar de rest, om te weten wat mij volgend jaar te wachten staat. Ik heb uiteindelijk gekozen om naar de presentaties te gaan die binnen het thema preventie lagen. Anderhalf uur lang zijn er korte presentaties gegeven, de één uiteraard wat korter dan de ander, maar allen met interessante bevindingen, voorstellen, en vraagstukken.  

Na de presentaties kregen we de tijd om even bij te komen en de broodnodige kop koffie te drinken. Wij moesten op dat moment ook wel erg om onszelf lachen, gezien we de dag ervoor ons nog afgevraagd hadden of het handig was om wat eten mee te nemen, maar dat was absoluut niet nodig. Bij de koffie kregen we Limburgse vlaai, bij de lunch werd het buffet van het hotel geopend, en in de middag stonden er ook allemaal kleine lekkernijen.

Nadat we weer wat energie verkregen hadden door koffie en een stuk vlaai, kregen we een college van Marsh Konigs, over de rol van neuroplasticiteit in het herstel na hersenschade. Het was voor mij al weer eventjes geleden dat ik college gehad heb, maar het onderwerp en het gemak en enthousiasme waarmee Marsh vertelde, maakte dat het uur zo voorbij was.

World Coma Day
Na de lunch waren er weer presentaties, waarbij ik dit keer gekozen had voor het thema rehabilitatie. Dit ligt iets verder weg van mijn eigen project en ervaring, maar dat maakte het juist ook weer interessant. Na weer een korte koffiepauze (met nog meer gebakjes) hadden we weer een college. Gezien de 22 maart dit jaarWorld Coma Day was, focuste dit college zich hierop. Dit college vond ik ontzettend interessant en fascinerend, zeker omdat hierna nog twee Nederlandse sprekers kwamen die zelf in coma gelegen hadden in het verleden.

Al met al was dit een ontzettend interessante, maar ook intensieve dag, waardoor ik een stuk meer inzicht heb gekregen in wat de verschillende divisies doen en waar we bij betrokken zijn.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De Maastricht Ageing Study (MAAS) is klaar (na 25 jaar)!

In één van de grootste verouderingsstudie in de wereld, de Maastricht Ageing Study (MAAS), werd eind 2022 de laatste deelnemer onderzocht. Poeh! Over een periode van bijna 30 jaar hebben talloze medewerkers van het ACL een groep van bijna 2.000 gezonde personen in de leeftijd van 24 tot 82 jaar op de voet gevolgd wat betreft hun van gezondheid, leefstijl en de hersenfuncties (zoals het geheugen). Dit gebeurde in samenwerking met de vakgroep Huisartsgeneeskunde van de universiteit van Maastricht. De studie is uniek vanwege de grote hoeveelheid metingen die gedaan is en de duur van de periode dat mensen gevolgd zijn. De studie heeft veel nieuwe inzichten opgeleverd over het ‘normale’ verouderingsproces van de hersenen en vooral ook hoe de leefstijl van iemand hier iets over kan zeggen. Inmiddels is het mede op basis van de inzichten uit MAAS duidelijk geworden dat een patroon van gezonde leefgewoontes (waaronder bewegen, gezond eten, nieuwsgierig blijven) klachten over het geheugen en andere ‘cognitieve’ functies kan uitstellen. Ook heeft MAAS veel nuttige informatie opgeleverd over de normale variatie tussen personen wat betreft deze hersenfuncties. Inmiddels worden door heel Nederland de ‘gouden standaard’ van de MAAS-normen gebruikt in de neuropsychologische kliniek, bijvoorbeeld om bij iemand met klachten over het geheugen betrouwbaar vast te kunnen stellen of dit past bij ‘normale’ veroudering of mogelijk toch bij een beginnende dementie. Op dit moment wordt dit stuwmeer van onderzoeksgegevens uitgebreid bestudeerd door de onderzoekers van het ACL, die bijvoorbeeld geïnteresseerd zijn in de effecten van de omvang van iemands sociale netwerk, een verminderd gehoor of slaapproblemen op de werking van het geheugen en andere hersenfuncties. Daarnaast zijn er steeds meer internationale onderzoekers die geïnteresseerd zijn om de MAAS-gegevens samen te voegen met die uit andere langer lopende studies, om zo met nog meer zekerheid vragen te kunnen beantwoorden over het verouderingsproces.

            Inmiddels hebben al meer dan honderd onderzoekers met de gegevens uit MAAS gewerkt, en weten we steeds meer over het normale verouderingsproces van de hersenen. De onderzoekers zijn alle deelnemers uit de regio van Zuid-Limburg daar zeer dankbaar voor: zonder hun bereidheid en flinke tijdinvestering was MAAS zeker niet mogelijk geweest. Niet alleen de deelnemers maar ook de onderzoekers van het eerste uur verouderen natuurlijk mee met zo’n langlopende studie: grondlegger en hoogleraar Jelle Jolles is inmiddels met pensioen, neuropsycholoog Peter Houx is helaas vrij kort na de start van de studie komen te overlijden, een andere neuropsycholoog Rudolf Ponds is inmiddels hoogleraar in Amsterdam. Gelukkig voor MAAS is studiemanager Astrid Quist tot het laatste toe bij MAAS betrokken gebleven; haar vertrouwde stem aan de telefoon (‘Miss MAAS’) heeft vast menige deelnemer opnieuw gemotiveerd om toch maar weer een afspraak te maken voor het zoveelste herhalingsonderzoek…

Voor meer informatie over MAAS kunt u de website bezoeken (die deels in het Engels is). ACL-onderzoekers nemen ook deel in een nieuwe grote studie naar veroudering en diabetes: De Maastricht Studie, waarin ook hersenonderzoek plaatsvindt en er gebruik wordt gemaakt van de kennis opgedaan uit MAAS.

Martin van Boxtel, Universitair Hoofddocent en hoofdonderzoeker MAAS

 

 

 

 

 

 

 

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dementie dialoog ‘Kruip in de huid van mensen met dementie’

Vier keer per jaar organiseert het Alzheimer Centrum Limburg een ‘Dementie Dialoog’. Tijdens zo’n dialoog presenteert een onderzoeker over zijn/haar onderzoek vaak in combinatie met het perspectief van een zorgprofessional over een onderwerp gerelateerd aan dementie.

De dialogen zijn toegankelijk voor iedereen, maar worden vaak bezocht door zorgprofessionals uit het dementie werkveld zoals casemanagers of verpleegkundigen, mantelzorgers én mensen met dementie.

Op dinsdag 15 november presenteerde onderzoeker van het ACL Niels Janssen over het INTenSE-project. In het INTeNSE project is een toolkit met hulpmiddelen en een webplatform ontwikkeld, bedoelt voor professionals werkzaam in de dementiezorg. Door middel van de toolkit kunnen zorgprofessionals ervaringsgericht leren om zo het perspectief van mensen met dementie beter te begrijpen.
Niels vertelde over het doel en het verloop van het project, maar hij wilde de aanwezigen in de zaal vooral ook zelf aan de slag laten gaan met de tools die voort zijn gekomen uit het project. Zo werden de aanwezigen in groepjes aan het werk gezet met een origami opdracht. Na enkele (voor sommigen frustrerende) minuten werd duidelijk dat iedere groep een andere instructie had gekregen, waardoor het voor sommige groepjes onmogelijk was om de opdracht goed uit te voeren. Door deze opdracht werd duidelijk dat je als instructies niet meer goed tot je kan nemen of begrijpen het uitvoeren van bepaalde handelingen heel moeilijk kan zijn. Iets dat voor mensen met dementie ook het geval kan zijn.
Het was een erg mooie en interactieve avond in een goed gevulde zaal!

Wil je de volgende keer ook deelnemen aan een dementie dialoog?

Meld je dan aan via dialogen@alzheimercentrumlimburg.nl. Dan word je op de hoogte gehouden over de volgende dialogen.
 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Promoveren bij Alzheimer Centrum Limburg

De dag van je promotie is een van de speciaalste dagen uit je leven. Dat zeiden veel collega’s tegen mij in de maanden voordat mijn promotie plaatsvond. En dat is ook echt zo. De uren voor de verdediging zelf zijn zenuwslopend, het uur dat je dan eindelijk je proefschrift mag verdedigen vliegt voorbij, en daarna kun je alleen maar genieten van de rest van de mooie dag.

Op 11 november 2022 mocht ik mijn proefschrift getiteld ‘Understanding young-onset dementia: epidemiology, recognition and care use’ verdedigen. De afgelopen 4 jaar heb ik met veel enthousiasme onderzoek mogen doen naar een speciale groep mensen; namelijk jonge mensen met dementie. We spreken van dementie op jonge leeftijd als een persoon de eerste symptomen al voor het 65e levensjaar krijgt. Vaak zitten deze mensen nog in een actieve levensfase waarin ze werken, een gezinsleven en sociale verplichtingen hebben. De impact van dementie op deze leeftijd is dan ook enorm. Het doel van mijn proefschrift was dan ook om meer inzicht te krijgen in dementie op jonge leeftijd. Hiervoor hebben we onderzoek gedaan naar verschillende aspecten die belangrijk zijn.

Allereerst keken we hoe vaak dementie op jonge leeftijd nu precies voorkomt. Dit is belangrijk voor bijvoorbeeld beleidsmakers. Zij moeten precies weten hoeveel mensen dementie op jonge leeftijd hebben om genoeg passende zorg voor deze doelgroep te genereren. In ons onderzoek vonden we dat er in Nederland zo’n 14.000 tot 17.000 personen dementie op jonge leeftijd hebben.

Het herkennen van dementie is bij jonge mensen ook erg moeilijk. Gemiddeld duurt het bijna 4.5 jaar voordat iemand een diagnose krijgt. Wij onderzochten daarom hoe mensen met dementie op jonge leeftijd zich bij de huisartspraktijk presenteerden. Vijf jaar voor de diagnose presenteren deze mensen al vaker cognitieve klachten, zoals problemen met de concentratie en het geheugen. Drie jaar voor de diagnose zijn er vaak sociale klachten, zoals problemen met de relatie of op het werk. Eén jaar voor diagnose krijgen de patiënten vaak problemen in hun dagelijks functioneren.

Terug naar mijn promotie. Normaal zou ik op de 11e van de 11e het carnavalsseizoen inluiden, dit jaar verdedigde ik mijn proefschrift. Wat volgde was een onvergetelijke receptie met een onvergetelijk feest. Ik heb genoten van deze mooie dag, maar ook van de afgelopen 4 jaar waarin ik dit onderzoek heb uitgevoerd. Met af en toe een tegenslag (vooral corona stond veel in de weg), maar vooral veel mooie momenten kan ik alleen maar dankbaar zijn voor de leuke tijd. En met mijn doctoraat op zak kijk ik uit naar het vervolgonderzoek dat we bij Alzheimer Centrum Limburg gaan doen. Want we zijn nog lang niet klaar met dementie op jonge leeftijd. Er moet nog veel gebeuren en ik ben blij dat ik daar de komende jaren mijn steentje aan mag bijdragen.

Stevie Hendriks

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 

ACL naar Boekarest – Alzheimer Europe Conference

Met heel wat collega’s zijn we afgereisd naar Boekarest voor de Alzheimer Europe Conference! In deze blog vertellen wij, 3 verschillende collega’s, over onze ervaringen!

Maandag
Op de maandag 17 oktober begon het allemaal, waarbij we begonnen met de INTERDEM-meeting waar veel collega’s van het ACL bij waren omdat ze ofwel lid zijn van INTERDEM of van de INTERDEM academy. INTERDEM is een Europees samenwerkingsverband voor psychosociaal onderzoek. Tijdens deze meeting werden er verschillende onderzoeken gepresenteerd en werden de publicatie awards uitgereikt, aan dr. Jeroen Bruinsma en dr. Hannah Christie!

Na een heerlijke lunch startte de conference en dit begon met een plenary session waar Prof. dr. Marjolein de Vugt vertelde over INTERDEM en building bridges.

Hierna begonnen de parallelsessies, waarbij de eerste onderzoekers van het ACL hun onderzoek mochten presenteren. Waaronder Iris Linden in de parallelsessie ‘Timely diagnosis’, waar ze de retrospectieve observationele studie uit elektronische patiëntendossiers om te kijken hoe huisartsen omgaan met patiënten met zorgen over hun geheugen. Daarnaast heft Daphne ter Huurne gepresenteerd in de parallelsessie ‘Technology’ waar ze vertelde over de studie over een semi- en volledig geautomatiseerde telefonisch neuropsychologisch onderzoek.

Daarna in de tweede parallelsessie van de dag waren er drie quick presentaties van Lukas Duffner over social health factoren en dementie risico, van Lieke Bakker over de relatie van kynurenines en cognitief functioneren en van Hannah Christie over duurzame implementatie van een online platform voor dementie.

Daarnaast werd er tijdens de parallelsessie ‘Carer training and support’ door Maud Daemen vertelt over het programma Partner in Balans, tijdens de paralelsessie ‘Dementia-friendly initiatives’ door Maud Hevink over het COGNISANCE-project en ten slotte tijdens de parallelsessie ‘Psychosocial intervention’ vertelde dr. Lizzy Boots of cognitieve factoren het succes van een groepsinterventie voorspellen bij mensen met Mild Cognitive Impairment.

Al met al een hele geslaagde dag met veel presentaties vanuit het Alzheimer Centrum Limburg en andere interessante presentaties, dus dit hebben we heerlijk afgesloten met een lekkere borrel en een hapje!

Dinsdag
Op dinsdag 18 oktober startte de Alzheimer Europe Conference met een lezing van ervaringsdeskundige Bernd Heise. Bernd is gediagnostiseerd met de ziekte van Alzheimer en vertelde over zijn dagelijks leven in tijden van COVID-19, en hoe hij met de pandemie omging. Na afloop werden zijn indrukwekkende woorden beantwoord met een luid en lang applaus vanuit de zaal, en zo was de kop van de 2e conferentie dag eraf.

Vandaag was het een belangrijke ochtend voor de ACL-onderzoeksgroep ‘Risk and Prevention’. Lion Soons, Stephanie van Asbroeck, Colin Rosenau en Lotte Truin (allen uit deze onderzoeksgroep) spraken in de parallelsessie over ‘Brain health and dementia prevention’. Lion presenteerde haar eerste resultaten over de relatie tussen gehoorschade en cognitie van de Maastricht Ageing Study. Stephanie vertelde over haar bevindingen vanuit het COSMIC consortium, waarin zij onderzoek deed naar de interactie tussen leefstijl en sociodemografische kenmerken, en hun voorspellend vermogen voor dementierisico. Colin liet zijn eerste resultaten zien wat betreft de update van de huidige Lifestyle for BRAin health (LIBRA) index. Tot slot sprak Lotte over de uitkomsten van haar onderzoek naar de relatie tussen iemands behoefte aan cognitief stimulerende activiteiten en cognitief functioneren binnen The Maastricht Study.

Daarnaast gaf Pascale Heins een quick oral presentation over sociale participatie in de samenleving bij mensen met dementie en vertelde Stevie Hendriks over de prediagnostische symptomen van jong beginnende dementie in de huisartsenpraktijk tijdens de parallelsessie ‘Young onset dementia’. Het ACL was ook goed vertegenwoordigd in de parallelsessie van het DISTINCT-project. Tijdens deze sessie spraken Golnas Atefi en Pascale Heins over hun onderzoeken binnen dit project. Golnaz presenteerde over Acceptatie en Commitment therapie bij mantelzorgers van mensen met dementie en Pascale vertelde over de evaluatie van de app Viamigo. Niels Janssen liet kort zien wat het ‘Adoptieproject: Jong adopteert Oud’ inhoudt als onderdeel van de Alzheimer Europe Anti-Stigma Award.

De tweede conferentie dag werd afgesloten met een plenaire sessie over ‘Brain health and prevention’, waarin er verschillende sprekers vertelde over hoe een groter bewustzijn rondom risicoreductie van dementie gecreëerd kan worden, primaire preventie van dementie, en hoe hierover het beste te communiceren. Erg interessant!

Om de vele successen van het Alzheimer Centrum Limburg in de afgelopen twee dagen te vieren werd er in de avond samen heerlijk gedineerd in het oude centrum van Boekarest. Een gezellige einde van de tweede conferentiedag. 

Woensdag
Woensdag was de laatste dag van het congres. Deze dag werd gestart met een plenaire discussie over het thema van dit congres: het bouwen van bruggen (‘building bridges’). Tijdens deze sessie kwamen meerdere sprekers aan het woord over hun werk op het gebied van dementie en de bruggen die al gebouwd zijn, maar ook nog gebouwd dienen te worden. Een van deze sprekers sprak over haar werk vanuit een liefdadigheidsorganisatie in Oekraïne en hoe de oorlog de primaire werkzaamheden en focus heeft veranderd. Na afloop klonk een lang applaus.

Ook deze dag was het programma weer zeer uitgebreid en divers. In de ochtend vond een INTERDEM Academy sessie plaats die samen met de ISTAART PEERS was georganiseerd. De INTERDEM Academy is een netwerk van jonge onderzoekers binnen Europa die zich inzetten voor dementie en onderzoek hiernaar. Meerdere jonge onderzoekers van het ACL zijn onderdeel van dit netwerk. Deze sessie stond in het teken van behoeften en ondersteuning in de carrière van jonge onderzoekers. Hierbij stond de ‘World café methode’ centraal, een methode waarin kleinere groepen aan de slag gaan met specifieke thema’s en deze thema’s in een volgende groep verder worden besproken. De sessie was erg leerzaam en liet zien dat er meerdere verschillen bestaan tussen de landen, bv. op het gebied van subsidies voor onderzoek.

Na de pauze ging het programma verder met een sessie over zogenaamde warme technologie en hoe technologie een rol zou kunnen spelen in het ondersteunen van mensen met dementie en hun naasten. Warme technologie is een positieve benadering en legt de focus op mogelijkheden.

Voor de afsluiting van het congres, vond een plenaire sessie plaats over de dementie zorg en de prioriteiten. Tijdens deze sessie werd gesproken over de toekomst van dementiezorg en de visie van de sprekers, waarin ook het publiek werd uitgenodigd hierop te reflecteren.

De dag leek net als de andere dagen te zijn omgevlogen. De slotceremonie startte met de bekendmaking van de finalisten van de anti-stigma award. Tijdens het congres mochten drie finalisten, waaronder Niels Janssen namens het Adoptieproject, hun project presenteren. Het was een zeer spannend moment. We zijn dan ook erg trots dat we vanuit het Alzheimer Centrum met het Adoptieproject de eerste prijs in ontvangst hebben mogen nemen. Hiervoor danken wij ook de commissie en Alzheimer Europe die dit hebben mogelijk gemaakt. Met deze prijs hopen wij ook met het Adoptieproject voor andere landen een inspiratie te zijn. Tijdens de ceremonie werd de nieuwe locatie en voorzitter bekendgemaakt. Volgend jaar zal dit congres in Helsinki, Finland, plaatsvinden.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Colin Rosenau, PhD-student @ Alzheimer centrum Limburg

Wie ben ik?
Ik ben Colin Rosenau, een 25-jarige tweedejaars PhD student aan Alzheimer Centrum Limburg. Van 2015 tot en met 2020 heb ik Biomedische Wetenschappen gestudeerd aan de Transnationale Universiteit Limburg, een samenwerkingsverband tussen Universiteit Hasselt en Universiteit Maastricht. Tijdens mijn schoolcarrière in België merkte ik al snel dat het niet voor mij weggelegd was om hele dagen geïsoleerd in een laboratorium te werken. Ik vind het veel leuker om interactie te hebben met mensen dan met proefdieren en chemicaliën. Tevens vond ik het ook heel inspirerend om tijdens mijn opleiding te zien wat het effect van een (on)gezonde leefstijl kan zijn op de ontwikkeling van verscheidene ziektes. Het was dan ook een evidente keuze om in Nederland te komen werken, omdat ze hier veel meer aandacht schenken aan een gezonde leefstijl. Mijn oog viel op Alzheimer Centrum Limburg omdat publieke communicatie en maatschappelijke impact twee grote troeven van dit onderzoekscentrum zijn.

Wat zijn mijn werkzaamheden? 
Op dit moment werk ik 50% als onderzoek medewerker aan “De Maastricht Studie”, waar ik met name bloedafnames en antropometrische metingen uitvoer. Hoewel het werk op het eerste gezicht repetitief kan lijken, haal ik er toch veel voldoening uit omdat de deelnemers vaak heel enthousiast willen meewerken. De overige 50% verdeel ik met name over mijn eigen onderzoeksproject en persoonlijke ontwikkeling (want ook na de master valt er nog heel veel te leren!). Met het einde van het eerste onderdeel van mijn project in zicht, zal ik later dit jaar ook voor het eerst mijn werk gaan presenteren op een internationale conferentie met een hele hoop collega’s. Daar kijken we met z’n allen heel erg naar uit. Later dit jaar ga ik ook nog starten met enkele kleine onderwijstaken, dus het werkpakket is heel uitgebreid en gevarieerd.

Waar gaat mijn onderzoek over? 
Mijn onderzoek gaat over de effecten van verschillende leefstijlfactoren op de ontwikkeling van (Alzheimer) dementie en beroerte. We weten op dit moment dat leefstijl een hele grote rol kan spelen in de ontwikkeling van deze ziektes, maar ook het belang van de genetische achtergrond moet in overweging genomen worden. Gezien het nog niet helemaal duidelijk is wat het effect is van een (on)gezonde leefstijl voor mensen met verschillende genetische achtergronden, willen we met name de leefstijl-genetica interacties gaan onderzoeken. Zo kwam ik samen met mijn supervisors tot de projectnaam “LifestylE GENe Interactions in Dementia and Stroke”, afgekort LEGENDS. Dit project bouwt verder op het werk van mijn supervisors Dr. Kay Deckers, Dr. Sebastian Köhler en Dr. Martin van Boxtel, die in het verleden al de LIBRA-index ontwikkeld hebben: een tool waarmee we kunnen bepalen waar er nog ruimte voor verbetering in de leefstijl is t.a.v. de hersengezondheid.

Hoe wil ik impact maken 
In het verleden heeft ons onderzoeksteam al veel impact weten de maken via de LIBRA index. Hiermee hebben we bijvoorbeeld de “MijnBreinCoach” applicatie en de “Wij zijn zelf het medicijn” campagne ontwikkeld om de bewustwording omtrent hersengezondheid te vergroten. Hoewel hierin al heel veel leefstijlaspecten aan bod komen zoals gezonde voeding, cognitieve uitdaging en gewichtscontrole, weten we ondertussen dat er nog veel meer factoren van belang kunnen zijn zoals het gehoor en sociale connecties. Tevens kunnen de effecten van deze factoren verschillen afhankelijk van de genetische achtergronden van mensen. Binnen het LEGENDS project willen we dan ook allereerst al deze factoren systematisch in kaart brengen, om vervolgens te kijken wat hun interacties zijn met de genetische achtergrond. Het ultieme doel van ons project is dan ook om mensen nog meer handvatten aan te bieden om hun hersengezondheid te verbeteren en om deze handvatten meer te personaliseren o.b.v. de genetische achtergrond.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Blogs AAIC 2022 conference

We are five PhD’s (Julie, Aurore, Nina, Elise, Veerle) of Maastricht University and Alzheimer Center Limburg, and we will be writing about our experience at the AAIC 2022 conference in San Diego over the next few days. Each of us will write about the highlights altogether as well as personal experiences.

Thursday 4rd of August
Last day

And before we knew it, it was already the last day of AAIC! This day was a bit shorter than usual: the program only lasted until 1:00pm, which was nice for those that still had to travel or wanted to do some sightseeing of San Diego in the afternoon. We attended the first session of the morning remotely, as it was pretty hard to get up after the great reception we had the evening before. That seems to be one of the few benefits that COVID-19 brought: hybrid sessions at conferences! The session we attended was entitled ‘Modelling Alzheimer’s Disease Trajectories Using Biomarkers’. We learned here that hyperphosphorylation of tau, specifically CSF T217, predicted amyloid burden the best, and even better than Ab42/Ab40. Another talk showed us that applying the data-driven modelling technique SuStaIn to a preclinical elderly birth cohort (Insight46) allows for uncovering different subtypes in trajectories of preclinical neurodegeneration. The researchers found three subtypes of neurodegeneration, which corresponded to a trajectory of typical AD progression, healthy aging and vascular pathology. After this session, it was time for a coffee at the hotel and going to the convention center to attend the next session about physical activity and its relation to cognition, as well as the final plenary session in the huge conference hall.

During the plenary, two excellent speakers gave a talk, one of them being the Inge Grundke-Iqbal award winner Dr. Rakez Kayed. We had already heard from Dr. Rakez Kayed, as he gave a session earlier in the week about his career and his advice to early-career researchers. This is a session we really enjoyed, so if you do get the chance to go to AAIC we highly recommend you to inform yourself on what the ISTAART student and postdoc committee organizes throughout the conference! The other speaker of the plenary was Dr. Linda Lam, who emphasized that MCI is a heterogenous condition, and that we should pay more attention to the behavioral aspect of MCI, instead of only to the cognitive aspect. She mentioned how physical, mental and social factors are often modifiable and how these can potentially alter the outcome of MCI. After the plenary talks, we took some pictures with some collaborators of Heidi Jacobs’ group in Boston, after which we said goodbye. AAIC was a big success, see you next year in Amsterdam!

 

Wednesday 3rd of August
Day 4

Already the last full day at the AAIC. Time goes by so fast when you have such a busy and interesting program to follow! Still, we can feel the accumulation of fatigue as the morning alarm is getting more and more difficult to stop… Let’s have a quick coffee to go from the hotel and we will be all fine!

Highlight talks of the day
This year AAIC went hybrid with about a third of the sessions fully virtual, allowing people from all around the world to attend.
My first virtual session of the day was entitled “Biomarkers of early pre-cortical changes in AD”, chaired by Lea Grinberg and Heidi Jacobs. During these talks, presenters emphasized the relevance of the neuromodulatory subcortical system (NSS) in pre-clinical stages of AD pathology. This early NSS degeneration has been shown to correlate with other clinical symptoms such as mood, attention, learning and sleep disturbances. Biomarkers of these early changes are therefore crucial to the prevention and diagnosis of the disease.
For instance, Heidi Jacobs discussed her findings related to the in-vivo examination of the noradrenergic system while using novel blood-based biomarkers to link MRI-measures to earliest forms of tau aggregation. Other panelists discussed pupil and sleep measures as tools for early NSS changes detection while being integrated with neuroimaging and biofluids biomarkers.
I was super enthusiastic about the session content as these findings are very exciting for early AD detection and prevention!

PhD and Postdoc lounge - Professional photoshoot
The AAIC is a huge conference with more than 5,000 attendees on site and 4,000 online this year. Sometimes, it might feel overwhelming to be surrounded by so many people and you are just looking for a nice space to unwind with refreshments. This is what the PhD and Postdoc lounge is for, while being exclusively reserved to early careers researchers.
Today, we have the opportunity to have a quality headshot by a professional photographer. I decided to go for it as my current headshot are really outdated.
While in the line, I started to feel a little nervous. You know, sitting there behind the camera with everyone staring at you trying to do your most beautiful smile. Luckily, the photographer was amazing! “Your chin a little more to the left, no the other left. Ok great. Now a little bit up please? Yes, this is a beautiful smile!”
Let’s see what the result will be in a couple of days!

ISTAART Networking Reception
As ISTAART members, we had the opportunity to enjoy the ISTAART Networking Reception on the Pool Deck of the Grand Hyatt hotel. This outdoor networking event was a true success!
Nice cocktails, delicious flatbreads and mini-burgers were served to accompany the discussion with new contacts. During this event, I could exchange with a couple of other PhDs in the same trajectory as I am. It was really nice to discuss and notice that everyone experiences the same challenges, whatever part of the world they were coming from.
This event concluded on a breathtaking sunset on the San Diego Bay. What a wonderful way to end this enriching day !

 

 

Tuesday, August 2nd

It is the third day already!
Time flies when you are having fun. The third day of the conference dawned bright and early…  

Fun Run
We got a very active start today as Julie and Veerle participated in the fun run. The run/walk was set along a 5 kilometer course by the waterfront. Many AAIC attendees gathered at 6am to compete for the first prize: free registration for AAIC 2023! Everyone was eager to start and the stunning views more than made up for the early hour. It was a wonderful way to start the day and it was very nice to see a little bit more of San Diego. Shout out to Veerle for coming in second of the women!

Conference highlights
There is a range of ISTAART activities specifically designed for students and postdocs. These activities take place alongside the formal conference program. During the lunch break, we could join a workshop on a topic of our choice: funding, publishing, research skills, careers and patient and public involvement. We chose to join a session on publishing and discussed how to decide to which journal you should submit your paper. It was a good way to network and get to know our student colleagues. In the afternoon, experienced scientists reflect on their career and shared advice in the research retrospectives.

Poster presentation - Nina

On the third day, it was time for me to present my poster ‘Lower in-vivo locus coeruleus integrity is associated with lower cortical thickness in older individuals with elevated Alzheimer’s pathology’. Until now, I had the chance to check out some posters myself as well as observe how the other UM representatives were doing a great job presenting their posters. I was definitely a bit nervous: I had been informed that all poster presentations related to neuromodulatory subcortical systems would be rated by a jury as the neuromodulatory subcortical systems professional interest area (NSS-PIA) organized a competition for ‘best poster’ among students and post-docs. PIAs are a great opportunity to become more knowledgeable in your niche and obtain new networking connections, so I would absolutely recommend subscribing to your PIA of interest if you are an ISTAART member! In the end, my presentation and discussions with other people in the field went great and my poster was even visited by my PI Dr. Heidi Jacobs. I was able to present my work, where I found that lower locus coeruleus integrity is positively associated with cortical thickness, and that this association is stronger in individuals with elevated tau or amyloid pathology. In addition, I observed a similar relationship in a subset of individuals with low amyloid levels, where lower locus coeruleus integrity is related to lower entorhinal cortical thickness, particularly when these individuals have high levels of entorhinal tau. We concluded that cortical neurodegeneration is related to a combination of initial cortical AD pathology as well as a loss of locus coeruleus projection density; thereby indicating that early structural locus coeruleus changes hold great promise as early marker of AD-related neurodegeneration.

After hours at AAIC
A very special ending to the day today at the Hard Rock hotel. At this ‘after hours’ event we could enjoy music and signature purple AAIC cocktails. The atmosphere was really festive and it was not long before the dancing shoes came out. ;)

Monday 1st of August
Second Day! Exciting!

It’s time for the second day! After a hard wake up due to jetlag, we were all really enthusiastic to go to the conference and attend the nice sessions of the days!

Highlight talks of the day
Among the multiple interesting talks of the day, we would like to highlight some of them.

• During the session “Neuropsychology: Neuropsychological assessment for different populations: from cultural diversity to phenotypes”, Cheyenne K Chooi from University of Western Australia (Sex differences in the protective effects of cognitive reserve) demonstrates that there are potential sex-related mechanism by which cognitive reserve confers protection against cognitive decline in the face of low brain integrity. Indeed, women benefitted more than men from the protective effects of cognitive reserve at comparably low levels of brain integrity.
   
• The session “Emerging Concepts in Basic Science: Metabolic Dysregulation in Alzheimer’s Disease” included interesting talks about glucose hypometabolism, fatty acid metabolism and insulin resistance. Lawrence P. Reagan from University of South Carolina (Hippocampal insulin resistance and glutamate neuroplasticity deficits in the cognitively impaired brain: mechanistic implications for AD) showed that insulin resistance could lead to several consequences (i.e. tau hyperphosphorylisation, synaptic transmission deficit, neuronal atrophy). Insulin signaling in the hippocampus is a substrate for glutaminergic synaptic plasticity and learning to take place. To cope with that, intranasal insulin could lead to enhancement of cognitive performance in AD.

Aurore – Poster

This Monday, I had the opportunity to present my poster, called choroid plexus volume is associated with levels of CSF proteins predominantly expressed by the choroid plexus in non-demented individuals with AD pathophysiology.  In this study, we found that lower Aβ42 levels were associated with higher choroid plexus volume in MCI and that higher levels of choroid plexus predominant expressed proteins were generally associated with increased choroid plexus volume in persons with amyloid positivity, in both preclinical and prodromal AD. Lower hippocampal volumes were associated with higher CP volumes in MCI. It was such a great experience to be able to discuss face to face with others researchers! It is so rewarding to have meaningful conversations with scientific from all over the world!

Elise – Poster
Already the second day of AAIC and quite an intense one for me! 7:45, already time to hang in my poster entitled “Characterisation of pupillary responses to alternating blue and orange light exposures in a fMRI protocol” in the main Exhibit Hall. The aim of this study was to determine the quality of our functional MRI protocol. The latest consists in assessing non-image forming effects of blue-enriched light, more particularly pupil size variation as indirectly modulated by the locus coeruleus activity. The locus coeruleus being one of the first nucleus to accumulate AD biomarkers in the early stages of the disease, it is of high relevance to investigate. As expected, results showed that higher melanopic light level (reflecting the light intensity) was associated with smaller pupil size. In addition, this pupil response was stable across light blocks and during the 15-min protocol, supporting the validity of the alternating light exposure to characterise brain response to light.

During this session, I had very interesting exchanges with other researchers from the field, but also challenging questions! In this situation, you may eventually feel unsure and non-confident about your answers. My advice would be the following, as we were told by Dr. Rakez Kayed during a research retrospective session: “If you don’t believe in your ideas, nobody will do it for you. So don’t give up!”

Relax time at AAIC

A day at AAIC is full of incredible talks but now that our heads are very full of all this new information, we need to relax and get an energy boost during the breaks! The organizers of AAIC have really done their best and participants can really enjoy the breaks that they deserve. Indeed, at lunch, you can go to the wellness zone and enjoy the chair massages. You can also join guided meditation or a stretch demonstration. You can also get your energy boost with high quality coffee at different places of the conference but we were really surprised when a barista asked if we wanted our faces printed on our coffee. This was so fun!

 

Sunday 31st of July

We are five PhD’s (Julie, Aurore, Nina, Elise, Veerle) of Maastricht University and Alzheimer Center Limburg, and we will be writing about our experience at the AAIC 2022 conference in San Diego over the next few days. Each of us will write about the highlights altogether as well as personal experiences.

The first day! Yay!
It is actually happening! We arrived In San Diego late on Friday evening after a really long travel and had a preconference day yesterday to get in the mood (and get used to the timezone a bit). Getting up early in the morning was difficult, but the buzz around the conference hall already at 8am made us wake up quite fast. Very exciting day!

Veerle – Virtual oral session
I had my virtual talk session at 11:15am. As the main talk was prerecorded, I was not nervous at first. When arriving in the separate room for all speakers, however, I started to feel some nerves. This room was set up to have a livestreamed discussion session after the talks. From there, we could also see how many people were joining and there was a live chat in which all questions came in during the talk. When the session started, I saw that the number of people increased quite fast and reached about 190 people watching at some point. Other speaker’s sessions were very interesting, also including a talk of our own ACL researcher Willemijn Jansen about frequencies of ATN profiles across age! Other presented about associations of PTSD, TBI, cardiopathy, and vascular risk factors with AD neurodegeneration and cognitive decline. My own talk came fifth and was about the interaction between diabetes and AD pathology in prediction of cognitive decline. In my data, a combined dataset of over 3000 participants from multiple memory clinics in Europe, I found no interaction between the two and concluded that diabetes and AD pathology are independent from each other and affect cognition differently. Diabetes mainly affected cognition at baseline, whereas AD pathology was more clearly related to cognitive decline in this memory clinic sample. Many many questions and compliments came in for all speakers, and we had an interesting discussion afterwards. As there were definitely things to improve in my talk, overall, I am very happy with how it went. 

Julie – Poster(s)!
Our first day at AAIC was also the day I got to present my poster. We could put up our posters in the enormous exhibition hall in the morning. Each day, there are over 400 posters on display so it was a bit of a search to find the correct spot. The programme was set up such that all attendees could walk past the posters when there was a break in the schedule. During lunch, all poster presenters were also standing next to their posters so that they could answer any questions or discuss their work further. I had never had the opportunity to present a poster live before, but it was an amazing experience. I did not even have time for lunch because I was so busy talking. I got many questions and people also shared if there was overlap with their work or their findings. I was lucky to have many different discussions as well as I could present both my own poster on lifestyle factors and amyloid and stand in for my colleague who could not attend live if there were any questions on her poster on the relationship between amyloid and cognitive decline. Overall, it was a very rewarding experience.

Welcome reception
It was a very long day, and our heads were very full of all the information we had to process. So many nice talks and new impressions. We really deserved a drink at the welcome reception! We were impressed when walking in the reception hall, it was California themed with every corner presenting a different city: Los Angeles, San Francisco, and San Diego. With a red carped including paparazzi following you, a Hollywood sign, living statues, opportunities to take fun videos and photos and much, much more. You could get fancy typical Californian bites themed per city as well, and a live band was playing sing-along songs all evening. We had an amazing night and met some nice other researchers and watched the sunset on the outside terrace.

 

 

 

 

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Leren, brainstormen en Leuven leren kennen

Als PhD’ers zijn we vaak hard aan het werk met onze eigen projecten, het geven van onderwijs en het schrijven van wetenschappelijke artikelen. Echter gingen we (samen met twee andere PhD’ers van het Alzheimer Centrum) de eerste week van Juli weer even terug de schoolbanken in. We vertrokken naar een zomerschool over angst, obsessies en trauma in Leuven.

Toen we ons aanmeldden voor de cursus zou deze in Florence plaatsvinden, dus toen we hoorden dat het in plaats daarvan in Leuven zou zijn, waren we stiekem toch best wel teleurgesteld. Aangekomen in Leuven waren we toch blij verrast door de mooie locatie!
De cursus vond namelijk plaats in het Irish College, een oud klooster waar nu congreszalen zijn en ook overnacht kan worden. We sliepen met z’n vieren in een grote kamer, twee bedden op de begane grond en twee bedden op een vide.

Na aankomst op zondag gingen we meteen aan het werk. De eerste lezing en daarop volgend een PBL-workshop stonden op het programma. Tijdens PBL workshops werden we uitgedaagd om in kleine groepjes de lessen uit de lezing om te zetten naar handvaten of behandelingen voor de praktijk. We hielden ons bezig met vragen als ‘hoe kunnen we onderzoeken of deze behandeling werkt?’ of ‘hoe zou een gepersonaliseerde behandelaanpak voor deze groep patiënten eruit zien?’

De hele week wisselden lezingen en PBL-workshops elkaar af, we oefenden onze presentatie vaardigheden en leerden onze medecursisten kennen. Onze medecursisten hadden allemaal een andere achtergrond (psychiaters, phd’ers, psychologen) en kwamen uit verschillende delen van de wereld (Europa, Mexico, Verenigde Staten).

Na het intensieve programma was er iedere dag ook tijd voor ontspanning. We konden lekker uit eten in Leuven en leerden de stad kennen tijdens onze dagelijkse wandeling. We bezochten o.a. de botanische tuin, het groot begijnenhof en de leuke straatjes in het centrum.

Aan het einde van de week werden gevraagd om een van de opdrachten uit de PBL-workshops verder uit te werken en te presenteren. Ons groepje ontwierp een studie waarbij we een nieuw preventieprogramma voorstelden om posttraumatische symptomen bij politieagenten te voorkomen. We waren blij verrast toen we hoorden dat onze opdracht de beste van de week was en we de award voor ‘best assignment’ hadden gewonnen!

 

 

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Esther Gerritzen:  De cirkel is rond: van Partner in Balans, naar Nottingham, terug naar Partner in Balans

Sommige mensen vragen zich af waarom je ooit aan een PhD zou beginnen. Prestatiedruk, stress, afwijzingen van journals en grant applications; is dat het echt waard? Er zijn momenten waarop ik mezelf dit ook afvraag. Ik denk dan altijd terug aan de eerste keer dat ik in aanraking kwam met onderzoek, tijdens mijn bachelor stage in Australië. Leerlingen van een basisschool kregen les over dementie, en één keer per week gingen ze op bezoek bij een dagcentrum voor mensen met dementie. Het onderzoeksproject bracht zo veel verschillende mensen samen, ieder met een unieke bijdrage. Mensen met dementie, leerlingen en hun ouders, onderzoekers, kunstenaars, zorgprofessionals, scholen, de gemeente. Eén van de kunstenaars vertelde mij waarom hij dit werk deed: ‘het maakt niet uit dat mensen het zich misschien niet meer herinneren. Waar het mij om gaat is dat iemand op het moment zelf kan ontspannen en kan genieten van wat die aan het doen is. En dat ik later aan de naasten kan vertellen dat de persoon een fijn moment had die dag’. In welk ander vakgebied komen zo veel verschillende mensen en professionele achtergronden samen? In welk ander vakgebied kunnen anderen je zo inspireren?

Tijdens mijn master studie begon ik als onderzoeksassistent bij het Alzheimer Centrum op het Partner in Balans project. In deze periode heb ik niet alleen veel geleerd over dementie, eHealth, en onderzoeksmethodes. Ik heb bijvoorbeeld ook ervaren hoe belangrijk het is om soms een stap terug te nemen van study designs en sample sizes, en gewoon eens echt te luisteren naar mensen. Vraag je niet alleen af wat jouw onderzoek nodig heeft, maar ook wat de mensen voor wie je het doet nodig hebben. Op momenten dat ik vastloop in mijn project denk ik hier veel aan terug.

Het besluit om mijn PhD binnen het DISTINCT project aan de University of Nottingham in Engeland te gaan doen voelde dan ook bittersweet. Moeilijk om mijn fijne plek bij het Alzheimer Centrum achter mij te laten, maar ongelofelijk dankbaar voor de ervaring die me naar dit nieuwe avontuur had gebracht. Tijdens één van mijn laatste dagen bij het Alzheimer Centrum kwam ik Maud Daemen tegen op de gang. We deden dezelfde master studie en zij ging mijn functie overnemen. Wie had ooit gedacht dat we elkaar ruim 2,5 jaar later opnieuw zouden treffen in de gangen van het Alzheimer Centrum. Daar waar ik de laatste keer eindigde met Partner in Balans en Maud het stokje van mij overnam, begonnen we nu aan een samenwerking van drie maanden. Inmiddels deden we allebei een PhD, had Partner in Balans een nieuw logo gekregen, en we gingen nadenken over Patiënt in Balans. Ik ben ongelofelijk dankbaar dat ik heb mogen samenwerken met zo’n fantastisch en getalenteerd team. Er zullen ongetwijfeld nog momenten zijn dat ik me afvraag waarom ik dit werk doe, of dat ik niet weet hoe ik verder moet. Op zulke momenten heb ik ervaringen als deze om op terug te vallen.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Maud Hevink - Interdem Academy

Een PhD doen wordt vaak gezien als veel en hard werken. Maar wat vaak vergeten wordt is het leuke van een PhD, namelijk het mogen maken van buitenland tripjes voor scholingen en congressen.

Zo was ik samen met een paar andere collega’s afgereisd naar het zonnige Zamora in Spanje om de Interdem Academy masterclass bij te wonen. De heen reis begon al gelijk goed, we zouden met de trein naar Brussel gaan om vanuit daar te vliegen naar Madrid. Onverhoopt reden er op het laatste stukje geen treinen meer. Gelukkig was daar nog de enige overgebleven taxi, een tesla, die ons wel naar het vliegveld kon brengen. Op het allerlaatste moment kwam er nog een andere Nederlandse jongen aan die ook naar het vliegveld mee moest. Het was even passen en meten met alle bagage maar het paste gelukkig net. We waren gelukkig ruim op tijd vertrokken en de rest van onze reis verliep gelukkig een stuk soepeler.

Na het einde van een lange reisdag was er dan daar de opening van de Interdem Academy op woensdag avond. Een speed dating sessie! Tussen neus en lippen door hadden wel al vernomen dat er ook een onverwachtse wijn proeverij zou plaatsvinden. De speeddating sessie en de rest van de Interdem Academy vond plaats in een mooi oud klooster in Zamora! Bij de speeddating was het leuk om mensen te leren en oude bekenden van de vorige editie terug te zien. Na het speeddaten was het gelijk tijd voor het avond eten. Wat alleen niemand mij verteld had was dat het gebruikelijk is om 5 rondes voorgerecht te doen. Bij de vijfde rond eten zei ik van ‘goh ik heb echt lekker gegeten zo’ en toen werd ik geïnformeerd dat het hoofdgerecht en dessert nog moesten komen. Deze avond heeft goed de toon gezet voor de gezelligheid voor de rest van de dagen.

De volgende dag was het dan tijd voor de serieuze kant van het verhaal. Het thema van de masterclass was dementie en technologie. Op de eerste dag begon met een kleine technische vertraging. Tijdens de openingslezing van collega Lizzy Boots en Bram Duijsens werd een levendige discussie gevoerd met het publiek over hoe je wetenschappelijk ontwikkelde e-health producten op de markt brengt. Een proces dat vele malen gecompliceerde is dan je zou denken. De rest van de dag zat boordevol met interessante lezingen en gesprekken. Aan het eind van de dag mochten we zelf kennis maken met diverse robots die werden ingezet in verpleeghuizen. 

De tweede, en tevens de laatste dag van de masterclass, was minstens net zo interessant als de eerste dag. Dit keer ging het onder andere over hoe technologie kan inzetten voor cognitieve training en hoe mantelzorgers laagdrempelig technologie kunnen inzetten in de thuissituatie.

Tijdens de masterclass heb ik nieuwe inzichten opgedaan die ik mee kan nemen in mijn eigen project. Dank aan de organisatie en alle gastsprekers die deze leuke dagen in Spanje hebben mogelijk gemaakt. Deze twee dagen niet alleen heel leerzaam maar bovenal heel gezellig.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Gedicht van prof. Albert Leentjens n.a.v. emeritaat van prof. Frans Verhey

Bij het emeritaat van Frans Verhey

Achter welklinkende acroniemen
gaan spraakmakende studies schuil
met veelbesproken resultaten

over breinfunctie en biomarkers;
over zorgontwikkeling en -organisatie;
over mens en maatschappij,

samen resulterend in
een reis naar redding
van de vrees voor vergeten.

Geen vragen uit ivoren torens,
maar patiënt en partner volgend:
het lijdend leven leidend.

Passen pillen in een behandelplan?
Leidt eenzaamheid tot dementie?
Moeten we meer museumbezoek promoten?

De polikliniek als proeftuin voor praktijk,
websites vol welkome antwoorden
en online modules tot steun van systemen;

en dat alles om soms te genezen,
vaak te verlichten
maar altijd te troosten.

Zo is de reiziger dan op weg
naar niets minder dan de heilige graal:
hoe succesvol oud te worden?

In zijn kielzog een bont gevolg
van reisgenoten en onderzoekers,
allen hetzelfde doel voor ogen;

gebonden door de wetenschap
én door de wetenschap
dat een doel nooit een einddoel is.

Want, wanneer een doel bereikt is
zijn er nieuwe vergezichten
die weer nieuwe reizen vergen.

Nieuwe reizigers
bewandelen nieuwe wegen
naar nieuwe doelen.

Niet de reis komt tot een eind
maar de reiziger neemt afscheid;
zijn reis eindigt hier.

En hoewel in het volste vertrouwen dat zijn volgelingen
de reis voortvarend zullen voortzetten
vraagt vertrek ook symboliek;

dus laat de reiziger hen, bij wijze van afscheid,
als richtinggevende troost…
de wijsheid van zijn jaren.

Die wijsheid,
even gewoon als geniaal;
even voordehandliggend als verlossend:

‘Wij zijn zelf het medicijn’
Het. Medicijn. Zijn. Wij. Zelf!

Geen emeritaat mindert deze merites.

Albert Leentjens
2 mei 2022
 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zumba les op het Vrijthof

“Zie je jezelf Zumba les geven op het Vrijthof?”. Niet de vraag die je verwacht tijdens een sollicitatiegesprek voor een promotietraject bij het Alzheimer Centrum Limburg. Ik had me voorbereid op vragen over mijn ervaring met wetenschappelijk onderzoek, statistische analyses en het schrijven van artikelen, maar het geven van Zumba les? Toch was dit de vraag die professor Frans Verhey mij stelde tijdens de tweede sollicitatieronde in juni 2017. Het geven van Zumba les bleek uiteindelijk maar een voorbeeld te zijn van de activiteiten die ik zou kunnen gaan organiseren tijdens mijn promotietraject. Ik solliciteerde namelijk op het MijnBreincoach-project en het werd al snel duidelijk dat ik voor dit project niet alleen maar achter mijn laptop zou zitten maar veel onderweg zou zijn om campagne te voeren in Limburg. Campagne waarvoor? Voor gezonde hersenen. Om mensen bewust te maken van de invloed die een gezonde leefstijl heeft op het behoud van gezonde hersenen. “Veel mensen weten dit namelijk niet”, legde dr. Sebastian Köhler -ook aanwezig bij het sollicitatiegesprek- mij uit, “en leggen bij dementie risico nog niet zo snel de link met gezond leven, zoals mensen bij hart- en vaatziekten al wel doen”. Maar liefst 40% van alle gevallen van dementie wereldwijd kan verklaard worden door beïnvloedbare factoren, waaronder roken, lichaamsbeweging en hoge bloeddruk, werd mij uitgelegd. “We willen mensen hier bewust van maken”, stelde mijn derde gesprekspartner dr. Martin van Boxtel, “want bewustwording is de eerste stap naar het veranderen van je gedrag, en dus een stap richting een hersengezondere samenleving”. Een week na dit gesprek kreeg ik van laatstgenoemde het verlossende telefoontje dat ik was aangenomen op het MijnBreincoach-project. Ik hoefde niet lang na te denken over mijn besluit en verhuisde de maand erna van mijn toenmalige woonplaats Den Haag naar Maastricht.

Inmiddels zijn we bijna vijf jaar verder en heb ik op donderdag 24 maart mijn proefschrift verdedigd in de aula van de universiteit. Wat er in de tussentijd allemaal gebeurd is? Uiteraard voerden we campagne in Limburg, en wel 10 maanden lang. Meer dan 140 Limburgse bedrijven, verenigingen en organisaties sloten zich bij deze campagne aan en verspeidden samen met ons de campagneboodschap door heel Limburg. Ook ontwikkelden we de MijnBreincoach app. Gebruikers kunnen in deze app een test invullen om te zien waar hun ruimte voor verbetering ligt om het risico op dementie te verkleinen. Vervolgens krijgen mensen iedere dag een kort berichtje met een weetje, tip of quizvraag over een hersengezonde leefstijl. De MijnBreincoach app is kosteloos beschikbaar via alle appstores en inmiddels al meer dan 10.000 keer gedownload. Samen met mijn collega dr. Kay Deckers organiseerde ik meer dan één lezing of workshop over leefstijl en hersengezondheid per week, en dat 10 maanden lang. Ik danste de polonaise bij een live optreden van onze ambasadrice Beppie Kraft, tijdens het benefiet Onvergetelijk Midzomer Golftoernooi. Aan het einde van de avond kreeg professor Marjolein de Vugt namens het Alzheimer Centrum Limburg een hele mooie cheque overhandigd van de organisatoren, bedoeld om ons onderzoek naar preventie te steunen. Op persoonlijk vlak is er ook veel gebeurd en ben ik inmiddels moeder van een dochtertje van acht maanden oud. Het is nog even zoeken naar de juiste balans tussen mama zijn voor de kleine Sophia en mijn nieuwe functie als postdoctoraal onderzoeker bij het Alzheimer Centrum Limburg. Ik zie er naar uit om samen met mijn collega’s onderzoek te blijven doen naar de relatie tussen gezond leven en dementie risico. Van die Zumba les op het Vrijthof is het overigens nooit gekomen. Misschien iets voor komende zomer?
 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aurore Delvenne & Julie Oomens

We kregen begin maart de kans om naar Barcelona te reizen voor de vijfdaagse AD/PD conferentie, ofwel “the International Conference on Alzheimer’s and Parkinson’s Diseases and related neurological disorders”. 3365 medische professionals en onderzoekers kwamen hier bij elkaar om de laatste ontwikkelingen op het gebied van de ziekte van Alzheimer, Parkinson en andere gerelateerde ziektes met elkaar te delen.

AD/PD was de eerste conferentie die wij op locatie bij konden wonen. We hadden er dus erg veel zin in, maar wisten we eerlijk gezegd ook niet helemaal wat we moesten verwachten. Het werd uiteindelijk een volle week met veel presentaties (594 sprekers in totaal), discussies en bezoekjes aan de 839(!) posters waarop onderzoekers in het kort hun resultaten konden presenteren. Het was erg inspirerend om mede-onderzoekers te ontmoeten en meer over hun werk te horen. We hebben bijvoorbeeld veel geleerd over biomarkers voor de ziekte van Alzheimer die in het bloed gemeten kunnen worden.

Zelf moesten we echter ook aan de slag. Ook wij mochten namelijk ook een presentatie geven over ons onderzoek. Voor een grote, volle zaal staan is toch wel anders dan achter je laptop zitten! Erg spannend, maar toch ook wel heel leuk en belonend om te doen. Al met al was het een hele fijne ervaring.

We hebben natuurlijk ook een beetje van de Spaanse cultuur kunnen proeven. Letterlijk (heerlijk eten!) maar ook met het programma dat vroeg begon en laat eindigde. Omdat we tussen de middag wat langere pauzes hadden, konden we ook nog een beetje van de stad zien. We hebben een erg mooie overdekte markt gevonden waar je alle denkbare soorten fruit en fruitsap kon vinden. Ons bezoek aan de prachtige Sagrada Familia was ook een van de hoogtepunten van de reis. Na vijf drukke dagen gingen we moe maar blij en gemotiveerd weer naar huis.