Om deze website te kunnen gebruiken dient u Javascript in te schakelen.

Nieuws

Samen alzheimer stoppen vóór het start - startschot ABOARD project

Deze week is het startschot gegeven voor het landelijk project ABOARD (A personalized medicine approach for Alzheimer’s disease), een samenwerking van meer dan dertig partners om de ziekte van Alzheimer te stoppen. Het Alzheimer Centrum Limburg, koploper in onderzoek naar de invloed van leefstijl op het voorkomen van dementie, is een van de deelnemers aan het landelijk project.

ABOARD is daarmee het eerste onderzoeksproject dat van start gaat als onderdeel van de Nationale Dementiestrategie 2021-2030 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het geeft tevens invulling aan de Kennis- en Innovatieagenda 2020-2023 van Health~Holland, waarbij publieke en private partners in Missie IV werken aan het verbeteren van de kwaliteit van leven voor mensen met dementie. Het doel van ABOARD is om voorbereidingen te treffen voor een toekomst waarin we de ziekte van Alzheimer stoppen vóór het start. Onder andere door: mogelijk maken van verbeterde diagnostiek, ontwikkelen van risicoprofielen op maat en focus op preventie door het vergroten van het bewustzijn rondom dementie en hersengezondheid. 

In Nederland hebben bijna 300.000 mensen dementie en jaarlijks komen daar ongeveer 20.000 mensen bij. Het is de meest voorkomende doodsoorzaak in Nederland en daarmee een van de grootste uitdagingen van deze eeuw. Dementie wordt voor een groot deel veroorzaakt door de ziekte van Alzheimer. Een ziekte waar helaas nog geen medicijn voor is. Om de stijging van het aantal mensen met dementie te verkleinen richt ABOARD zich op de fase vóór dementie. 

Preventie is de sleutel 

Wiesje van der Flier, projectleider van ABOARD en wetenschappelijk directeur van Alzheimercentrum Amsterdam: “Onderzoek heeft aangetoond dat alzheimer zich ontwikkelt gedurende een periode van twintig tot dertig jaar. En daar ligt de sleutel. Ingrijpen voordat de ziekte zich openbaart. We moeten mensen bereiken die het risico lopen om de ziekte te krijgen. En die mensen zijn we eigenlijk allemaal. Daarom willen we het bewustzijn rondom alzheimer bij een groot publiek vergroten. Ook zetten we de benodigde stappen naar een toekomst waarin behandeling op maat mogelijk is. Kennis delen over hoe je je hersengezondheid kunt versterken en mensen met alzheimer kunt ondersteunen is ook een onderdeel van dit project. Er is nog veel nodig om Nederland klaar te stomen voor een toekomst met behandeling op maat.”

Ziekteverloop voorspellen

Onderzoekers van ABOARD gaan testen ontwikkelen om de diagnose alzheimer snel en nauwkeurig te stellen. Deze testen moeten de eerste hersenveranderingen kunnen herkennen, maar ook verschillen tussen patiënten zichtbaar maken. Zo kunnen individuele alzheimerrisicoprofielen worden ontwikkeld om het persoonlijk verloop van de ziekte te voorspellen.

Behandeling op maat

Behandelaars krijgen na het stellen van de diagnose alzheimer vaak de vraag: ‘Wat kan ik zelf doen om het ziekteproces vertragen?’ Van der Flier: “Preventie door het aanpassen van leefstijl kan nut hebben, maar leefstijlinterventies worden op dit moment nog niet aangeboden in de geheugenpoli’s. Tegelijkertijd wordt er keihard gewerkt aan medicijnen. Maar is het Nederlandse zorgsysteem hier al klaar voor? Een belangrijk aandachtspunt is dat er een gepersonaliseerde aanpak komt en dat we de patiënt betrekken bij alle aspecten van zijn/haar ziekte en de behandeling daarvan. Omdat geen mens hetzelfde is.”

Samen alzheimer stoppen voor het start

In het ABOARD-project bundelen meer dan dertig partners hun krachten, waaronder de vijf Nederlandse alzheimercentra en Alzheimer Nederland. Zowel publieke als private partijen uit de gehele kennisketen werken samen: van universiteiten tot zorg- en kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven. 

Alzheimer Centrum Limburg van het MUMC+ is partner in ABOARD. Professor Marjolein de Vugt: “Voorkomen van dementie is uiteraard beter dan genezen. Als Alzheimer Centrum Limburg doen wij onderzoek naar de invloed van leefstijl op het voorkomen van dementie. In ABOARD brengen we onze kennis hierover naar de praktijk van de geheugenpoli. Het is fantastisch dat we in ABOARD de krachten in Nederland gaan bundelen om echt een verschil te kunnen maken. Zo dragen we bij aan de missie van ABOARD, samen alzheimer stoppen voordat het start”.

Meer weten?
Een overzicht van alle partners en meer informatie over ABOARD zijn te vinden op www.aboard-project.nl.

Ook is er een ABOARD animatie gemaakt.

ABOARD is het eerste onderzoeksproject dat van start gaat als onderdeel van de Nationale Dementiestrategie 2021-2030 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het geeft invulling aan een belangrijk deel van Missie IV: In 2030 is de kwaliteit van leven van mensen met dementie met 25% toegenomen. Missie IV is een van de vijf missies opgesteld voor het maatschappelijk thema gezondheid en zorg en staat beschreven in de Kennis- en Innovatieagenda 2020-2023 van Health~Holland.

In English

Stopping Alzheimer’s before it starts

This is the slogan of a new, nationwide, collaborative project in the Netherlands, led by Wiesje van der Flier from Alzheimer Center Amsterdam. ABOARD, short for “A personalized medicine approach for Alzheimer’s disease”, is a public-private project which aims to prepare for a future in which Alzheimer’s disease is stopped before the onset of dementia. This is realized by: improving timely and accurate diagnosis, developing individualized risk profiles, initiating a nationwide data collection with a focus on patient reported outcomes, and a focus on prevention strategies by creating awareness around dementia and brain health. In addition, readiness of the Dutch healthcare system for disease modifying treatment is evaluated. The ABOARD-project has a duration of 5 years.

ABOARD takes as a starting point the fact that Alzheimer’s disease develops over a period of over twenty years. ABOARD therefore focusses on the stages before onset of dementia, working towards prevention. In addition, Alzheimer’s disease is highly heterogeneous, both in underlying biology and specific pathways involved, and in needs and preferences of patients and their care partners. The wishes and needs of patients should be the starting point of care and ABOARD develops (e)tools to support patient-orchestrated care. Realizing that one size does not fit all, ABOARD envisions a future with individualized prevention encompassing tailored combinations of lifestyle and disease modifying interventions. 

 In the ABOARD-project, over 30 partners representing the entire translational value chain work together. Partners include the five Dutch Alzheimer centres, Alzheimer Nederland and partners from academic and applied research, healthcare, private, semi-private and public organizations, all dedicated to achieve personalized medicine for Alzheimer’s disease.

Sluit de enquête