CTMM: LeARN project
Het Center for Translational Molecular Medicine (CTMM) is een publiek-privaat samenwerkingsinitiatief dat zich inzet voor bevordering van de technologische ontwikkeling in de moleculaire geneeskunde voor de diagnose en behandeling van belangrijke aandoeningen. Het heeft als doel diagnoses van ziekten vroegtijdiger en accurater te stellen en een op het individu toegesneden behandeling mogelijk te maken. Het CTMM richt zich vooral op ziekten met de grootste prioriteit voor de westerse wereld: kanker, cardiovasculaire ziekten (hart- en vaatziekten), neurodegeneratieve ziekten (Alzheimer, Parkinson) en infectieziekten. Het CTMM is dan ook een initiatief van onder meer Philips, Organon, DSM, alle Nederlandse academische ziekenhuizen, tal van Nederlandse universiteiten, TNO, het Nederlands Kanker Instituut, de Nederlandse Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en de Alzheimer Stichting Nederland.
Het LeARN project
Binnen CTMM richt het Leiden-Alzheimer Research Nederland (LeARN) project zich op de ontwikkeling van nieuwe diagnostische methoden voor het mogelijk maken van vroegdiagnostiek en een betrouwbaardere diagnose van de ziekte van Alzheimer, zelfs al voordat er duidelijke cognitieve problemen aanwezig zijn. Het betreft een samenwerking tussen de drie Alzheimercentra (Maastricht, Amsterdam en Nijmegen), het universitair medisch centrum Leiden en vanuit de industrie Organon en Philips.
De nieuwe technieken zullen zich met name richten op het eiwit beta-amyloid en de neurotransmitter glutamaat, waarvan bekend is dat het eiwit een belangrijke rol speelt in het ontstaan van Alzheimer en mogelijk via een verhoging van de hoeveelheid glutamaat in de hersenen kan leiden tot celdood.
Er zijn twee belangrijke doelstellingen:
1. Allereerst zullen er innovatieve en nieuwe moleculaire hersen-imaging technieken worden ontwikkeld, gericht op PET (Positron Emission Tomography) en MRI (Magnetic Resonance Imaging) scans. Voor de PET studie zal een nieuwe tracer worden ontwikkeld dat de activiteit van de neurotransmitter glutamaat in de hersenen kan weerspiegelen. Met behulp van een zeer gevoelige en krachtige (7 Tesla) MRI scanner zal ook geprobeerd worden om de hoeveelheid van het eiwit amyloid in de hersenen te visualiseren. Tenslotte zal worden onderzocht of de hoeveelheid amyloid ook kan worden bepaald uit hersenvocht, verkregen via een lumbaalpunctie (cerebro-spinal fluid, CSF).
2. Ten tweede zal worden onderzocht wat de toegevoegde waarde van de nieuwe technieken is, zoals hierboven beschreven, vergeleken met de reeds bestaande diagnostische methoden voor de ziekte van Alzheimer. Zowel de klinische effectiviteit zal worden bepaald als een kosten-effectiveit studie (medical technology assessment, MTA). Ook zal worden gekeken naar mogelijke voor- en nadelen van vroegdiagnostiek. Voor deze tweede doelstelling zullen ongeveer 200 patiënten, verdeeld over de 4 deelnemende centra, gedurende twee jaar worden gevolgd en zal de diagnose worden vastgesteld aan de hand van de bestaande methoden en de effectieve nieuwe methodieken. Het Alzheimer Centrum Limburg coördineert de tweede doelstelling.
Voor meer informatie over het LeARN project kunt u contact opnemen met dr. Pauline Aalten van de School for Mental Health and Neuroscience (p.aalten@np.unimaas.nl of www.ctmm.nl).